Co jest mocniejsze: napój energetyczny czy espresso? Większość ludzi się myli
Tłumaczenie artykułu stowarzyszenia opublikowanego 17 listopada 2026 r. Badanie źródłowe i oryginalny artykuł opublikowano pod jego dawną nazwą Magyar Energiaital Szövetség (MESZ).
Zawieźliśmy 17 espresso do laboratorium. Tego, co odkryliśmy, nie zobaczysz na kawiarnianym kontuarze.
Często słyszymy: „napój energetyczny zawiera tyle kofeiny co kilka kaw”. My, Węgierskie Stowarzyszenie Napojów Energetycznych (MESZ), postanowiliśmy zmierzyć zamiast się spierać. Kupiliśmy po jednym espresso w każdym z 17 miejsc i zleciliśmy laboratoryjny pomiar kofeiny.
Skąd wiesz, ile kofeiny wypiłeś?
Zgodnie z przepisami UE napoje energetyczne o wysokiej zawartości kofeiny podają jej ilość na 100 ml na etykiecie. Wraz z pojemnością puszki pozwala to obliczyć kofeinę w jednej porcji. Filiżanka w kawiarni zazwyczaj nie ma takiej informacji. Dlatego zmierzyliśmy zawartość kofeiny w espresso.
Co zrobiliśmy?
Kupiliśmy po jednym espresso w kawiarniach, restauracjach szybkiej obsługi i na stacjach paliw, tak jak każdy: podeszliśmy do kontuaru i zamówiliśmy espresso. Espresso to mała, skoncentrowana porcja. Większa kawa może zawierać jeszcze więcej kofeiny w porcji. Zamknięte kawy zawieźliśmy do laboratorium, które zmierzyło podaną objętość oraz zawartą w niej ilość kofeiny.
Kiedy i jak działa kofeina?
Adenozyna przyczynia się do senności. Kofeina blokuje jej działanie, więc możesz przez pewien czas czuć większą czujność. Efekty mogą pojawić się w ciągu pół godziny. U zdrowych dorosłych zmniejszenie ilości kofeiny w organizmie o połowę zajmuje średnio około czterech godzin, choć różni się to między osobami.
Kofeina to ta sama cząsteczka
Aby uniknąć nieporozumień: ten artykuł nie jest argumentem przeciw kawie. Kawa dobrze smakuje, jest jednym z najpopularniejszych napojów na świecie, a wiele badań wiąże umiarkowane picie kawy z korzyściami. Celem nie jest wzbudzanie lęku przed kawą, lecz ocenianie kofeiny według ilości, a nie nazwy napoju.
Kofeina w kawie, herbacie, coli i napojach energetycznych to ta sama cząsteczka: 1,3,7-trimetyloksantyna. Niezależnie od napoju zwiększa całkowite spożycie kofeiny. Może też wpływać na sen, zwłaszcza blisko pory zasypiania. Porównując napoje pod względem kofeiny, patrz na miligramy w porcji.
Co odkryliśmy?
Badane 17 espresso zawierało średnio 93 mg kofeiny. Dla porównania: napój energetyczny o pojemności 250 ml, którego etykieta podaje 32 mg kofeiny w 100 ml, zawiera 80 mg.
Jedenaście z 17 espresso zawierało więcej kofeiny niż wartość referencyjna 80 mg. Dwa zawierały niemal tyle samo (79 mg), a cztery mniej niż 79 mg.
Espresso z największą ilością kofeiny zawierało 129 mg, czyli 1,6 raza więcej niż wartość referencyjna 80 mg. Najmniejsza zmierzona ilość wyniosła 44 mg, nieco ponad połowę wartości referencyjnej.
Największym zaskoczeniem była trzykrotna różnica między najmocniejszym a najsłabszym espresso. Przy kontuarze prosiliśmy o to samo — „jedno espresso, proszę” — ale w jednym miejscu otrzymaliśmy 18 ml, a w innym 45 ml. Ilość kofeiny wynosiła od 44 do 129 mg. Nie da się jej zobaczyć z zewnątrz ani określić przez degustację.
Stężenie: najbardziej uderzająca liczba
Wartość na etykiecie referencyjnego napoju energetycznego wynosi 32 mg na 100 ml. Zmierzone stężenia w espresso wynosiły 153–497 mg/100 ml, średnio 280 mg/100 ml. Badane espresso zawierały średnio niemal dziewięć razy więcej kofeiny w 100 ml niż napój referencyjny; najbardziej skoncentrowana próbka ponad piętnaście razy więcej. Przy obliczaniu całkowitego spożycia kofeiny należy uwzględnić również wielkość porcji.
Ile jest bezpieczne?
Dla zdrowych dorosłych, którzy nie są w ciąży i nie karmią piersią, EFSA nie stwierdził obaw o bezpieczeństwo przy jednorazowym spożyciu do 200 mg kofeiny i dziennym do 400 mg ze wszystkich źródeł łącznie. Są to referencyjne wartości bezpieczeństwa. Dwie najwyższe zmierzone porcje (129 i 114 mg) zawierają łącznie 243 mg, więcej niż wartość 200 mg dla jednorazowego spożycia. W ciąży i podczas karmienia piersią EFSA ocenił dzienny pobór 200 mg ze wszystkich źródeł łącznie.
Co z tego wynika?
Kofeina jest taka sama; reszta się różni.
Kawa zawiera kofeinę w zmiennych ilościach, których nie znasz. Nie zawiera dodanych witamin.
Zawartość kofeiny w porcji napoju energetycznego można obliczyć na podstawie deklaracji na etykiecie i wielkości opakowania. Różnią się także receptury napojów. Niektóre zawierają witaminy, dostępne są też warianty bez cukru.
Jeśli pijesz kawę lub napoje energetyczne, uwzględniaj w dziennym bilansie także kofeinę z innych źródeł.
Średnia zawartość kofeiny w badanych espresso była zbliżona do wartości na etykiecie referencyjnego napoju o pojemności 250 ml.
Gdy następnym razem ktoś powie, że napój energetyczny zawiera „tyle kofeiny co kilka kaw”, prześlij mu ten artykuł.
| Miejsce zakupu | Podana porcja (ml) | Kofeina (mg/100 ml) | Kofeina w podanej porcji (mg) | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Angel Station | 40 | 323 | 129 |
| 2 | Bite Caffe | 23 | 497 | 114 |
| 3 | Star Kebab Török | 34 | 333 | 113 |
| 4 | Belozzo | 45 | 240 | 108 |
| 5 | Neked készül | 27 | 398 | 107 |
| 6 | Caffé Perté Italia | 35 | 305 | 107 |
| 7 | The Box Caffe | 27 | 395 | 107 |
| 8 | OMV VIVA Café | 34 | 279 | 95 |
| 9 | McCafé | 42 | 225 | 95 |
| 10 | California Coffee Company | 31 | 303 | 94 |
| 11 | Piacetto la selezione barista | 30 | 299 | 90 |
| Odniesienie: 250 ml, 80 mg (deklaracja na etykiecie) | 250 | 32 | 80 | |
| 12 | Fresh Corner MOL | 43 | 184 | 79 |
| 13 | Három Tarka Macska | 32 | 247 | 79 |
| 14 | Orlen Café | 43 | 175 | 75 |
| 15 | Burger King | 43 | 165 | 71 |
| 16 | Segafredo Italia | 45 | 153 | 69 |
| 17 | Starbucks | 18 | 243 | 44 |
Jak mierzyliśmy?
Próbki kupiono 11 września 2026 r., po jednej w każdym miejscu. Wyniki są więc obrazem konkretnej chwili: w tym samym miejscu innego dnia, przy innym bariście lub ustawieniu ekspresu mogą się różnić. Laboratorium zmierzyło kofeinę za pomocą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC). Wartość referencyjna napoju energetycznego to 32 mg/100 ml podane na etykietach produktów.
Informacja prawna
Pomiar nie jest reprezentatywnym sondażem ani urzędowym badaniem porównawczym. W ciągu jednego dnia kupiliśmy po jednym espresso w każdym z 17 miejsc. Wyniki dotyczą wyłącznie rzeczywiście zakupionych porcji. Zawartość kofeiny w espresso zależy od wielu czynników, między innymi odmiany kawy, palenia, mielenia, ustawień ekspresu, pracy baristy i objętości porcji. W tym samym miejscu innego dnia lub przy innej okazji wartości mogą więc być wyższe lub niższe od podanych. Tabela nie jest rankingiem i nie ocenia wymienionych firm, produktów ani usług. Miejsca wskazano wyłącznie w celu identyfikacji próbek; ich wymienienie nie oznacza współpracy ani rekomendacji. Badanie dotyczyło wyłącznie kofeiny, nie jakości, smaku ani składu kawy. Wartość porównawcza napoju energetycznego pochodzi z opakowania, a nie z naszego pomiaru. Dane opublikowaliśmy w dobrej wierze na podstawie dostępnych wówczas wyników laboratoryjnych. Informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady medycznej, dietetycznej ani innej profesjonalnej porady. W sprawach zdrowotnych, przy wrażliwości na kofeinę, ciąży, karmieniu piersią lub istniejącej chorobie skonsultuj się z lekarzem. Węgierskie Stowarzyszenie Napojów Energetycznych nie odpowiada za decyzje oparte na danych ani wnioski wyciągnięte z pomiarów.
Szczegółowy raport z pomiarów · Ocena bezpieczeństwa kofeiny EFSA · Informacje EFSA o kofeinie · Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011, załącznik III
