Przejdź do treści
Europejskie Stowarzyszenie Napojów Funkcjonalnych
Powrót do mediów

Bieg szybszy o pół minuty, jazda na rowerze krótsza o trzy minuty? To badacze zmierzyli po napoju energetycznym

Po napoju energetycznym 18 biegaczy pokonało 5 kilometrów średnio o pół minuty szybciej niż po placebo. U kolarzy zmierzono różnicę czasu przekraczającą trzy minuty. Europejskie Stowarzyszenie Napojów Funkcjonalnych (ESNF) przeanalizowało 17 badań kontrolowanych i 7 analiz zbiorczych. Pokazujemy, co zmierzono na bieżni, boisku piłkarskim i w symulatorze jazdy.

Pół minuty na bieżni

W jednym z badań amerykańskich 18 biegaczy rekreacyjnych dwukrotnie przebiegło 5 kilometrów na bieżni. Raz wcześniej wypili napój energetyczny (160 mg kofeiny), a raz napój kontrolny bez kofeiny i cukru. Po napoju energetycznym dobiegli do mety średnio w 1413 sekund, a po napoju kontrolnym w 1444 sekundy. Różnica wyniosła 30 sekund, czyli 2,1%.

U kolarzy różnica była jeszcze większa. W jednym z badań 12 wytrenowanych kolarzy ukończyło tę samą próbę czasową po takiej samej ilości napoju energetycznego o 184 sekundy, czyli o 4,7%, szybciej niż po smakowym placebo. Nie odczuwali przy tym wysiłku jako bardziej męczącego.

W innych badaniach kolarskich również zmierzono poprawę czasu o około 3%. W jednym z nich porównano napój energetyczny także z kapsułką kofeiny. Wynik był niemal taki sam: napój skrócił czas o 2,8%, a kapsułka o 3,1% w porównaniu z placebo.

Nie zawsze jednak działało

W symulowanym wyścigu kolarskim na 25 mil nie było wyraźnej różnicy: 68,6 minuty po napoju energetycznym, 68,9 minuty po coli i 69,6 minuty po placebo. W innym badaniu czas 20 biegaczy na 5 kilometrów również nie zależał od tego, czy wcześniej wypili napój energetyczny, kofeinę, taurynę, glukozę, czy nic.

Piłkarki przebiegły o 456 metrów więcej

W hiszpańskim badaniu 18 piłkarek rozegrało symulowany mecz. Po napoju energetycznym zawierającym 3 mg kofeiny na kilogram masy ciała przebiegły 7087 metrów, a po napoju kontrolnym bez kofeiny 6631 metrów. To różnica 456 metrów. Skakały też wyżej: 27,4 cm zamiast 26,6 cm.

W innym badaniu siła chwytu 19 studentów wzrosła po napoju energetycznym o 2,69 kg, a w krótkim, maksymalnym sprincie kolarskim osiągnęli także większą moc szczytową.

U siatkarek efektu jednak nie stwierdzono. W badaniu z 2026 roku 15 siatkarek otrzymało około 80 mg kofeiny, co stanowiło zaledwie 1,1 mg na kilogram masy ciała. Nie poprawił się ani ich sprint, ani siła chwytu, ani skok, a 8 z 15 zgłosiło łagodne nudności.

Szybsza reakcja, lepsza uwaga

Prosty wzrokowy czas reakcji studentów skrócił się po napoju energetycznym o 0,08 sekundy. W badaniu brytyjskim uczestnicy szybciej reagowali w zadaniach uwagowych po napoju zawierającym 75 mg kofeiny i glukozę.

W innym badaniu napój energetyczny z cukrem przyniósł lepsze wyniki w dwóch zadaniach pamięciowych niż napoje kontrolne. Nie zaobserwowano tego w przypadku wersji bez cukru.

W badaniu z udziałem 45 dorosłych graczy po 200 mg kofeiny poprawiły się elastyczność poznawcza i szybkość ruchów. Jednak 76% uczestników odgadło, czy wypili właśnie napój energetyczny, czy placebo, co mogło wpłynąć na wynik.

Czy kluczem jest kofeina?

Badacze sprawdzali również, czy poza kofeiną znaczenie mają pozostałe składniki. W dwóch badaniach porównano napój energetyczny z napojem kontrolnym zawierającym taką samą ilość kofeiny, 200 mg. W obu grupach czas reakcji się skrócił, ale między napojami nie było różnicy.

Z kolei analiza obejmująca 34 badania powiązała poprawę wyników z ilością tauryny, a nie kofeiny. Wniosek z przeglądu: przy takiej samej dawce kofeiny dodatkowa korzyść z pozostałych składników pozostaje niepewna.

Senni kierowcy w symulatorze

W badaniu holenderskim uczestnicy przez cztery godziny prowadzili na symulowanej autostradzie. Po 250 ml napoju energetycznego (80 mg kofeiny) w trzeciej i czwartej godzinie samochód odchylał się w obrębie pasa ruchu odpowiednio o 2,34 i 3,06 cm mniej, a uczestnicy czuli się mniej senni.

W badaniu brytyjskim uczestnicy spali poprzedniej nocy tylko 5 godzin. Po takiej samej ilości napoju energetycznego popełnili w pierwszych 90 minutach mniej błędów związanych z sennością w symulatorze.

Ważne: symulator to nie prawdziwa droga. Osoba odczuwająca senność za kierownicą powinna, zgodnie z zaleceniem amerykańskiego urzędu ds. bezpieczeństwa ruchu drogowego, zatrzymać się w bezpiecznym miejscu i odpocząć.

O jakich ilościach mowa?

W badaniach stosowano dawki kofeiny od 75 do 250 mg. Według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) u zdrowych dorosłych jednorazowe spożycie do 200 mg, a w ciągu dnia do 400 mg kofeiny w dawkach rozłożonych w czasie, ze wszystkich źródeł łącznie, nie budzi obaw dotyczących bezpieczeństwa. W ciąży jest to 200 mg dziennie. Już dawka około 100 mg przed snem może u niektórych osób wpływać na sen.

W niektórych badaniach po napoju energetycznym ciśnienie krwi było o kilka mmHg wyższe niż po placebo.

Co z tego wynika

W badaniach napój energetyczny wiązał się z krótkoterminowo lepszymi wynikami w kilku zadaniach wytrzymałościowych, siłowych i uwagowych, ale nie w każdym badaniu i nie w każdym zadaniu. Większość przesłanek wskazuje, że główną rolę odgrywa kofeina. Badania nie rozstrzygnęły jeszcze, czy pozostałe składniki wnoszą dodatkową korzyść.

Co warto wiedzieć

Większość badań była niewielka i obejmowała młodych lub wytrenowanych dorosłych. Wyniki dotyczą wyłącznie badanych napojów, dawek i zadań. Wyniki dotyczące prowadzenia pojazdów uzyskano w symulatorach i nie mierzą one rzeczywistego ryzyka wypadku. Część pierwotnych badań wsparli producenci napojów. Wyniki badań nie są oświadczeniami dotyczącymi produktów: w 2016 roku Parlament Europejski odmówił dopuszczenia czterech oświadczeń zdrowotnych dotyczących kofeiny. Wartości referencyjne EFSA nie są celami spożycia i nie odnoszą się do dzieci. Napoje energetyczne nie są przeznaczone dla dzieci. Ten artykuł nie jest rekomendacją zakupu.

Przegląd przygotowało ESNF, organizacja branżowa sektora napojów.

Źródło: ESNF (2026): Krótkoterminowy wpływ napojów energetycznych zawierających kofeinę na sprawność dorosłych. doi.org/10.5281/zenodo.24202227
Wartości referencyjne EFSA dotyczące kofeiny: EFSA (2015), efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4102

Informacja prawna

Artykuł stanowi przystępne podsumowanie ustrukturyzowanego przeglądu narracyjnego Europejskiego Stowarzyszenia Napojów Funkcjonalnych (ESNF) pod tytułem „Krótkoterminowy wpływ napojów energetycznych zawierających kofeinę na sprawność dorosłych”. Przegląd podsumowuje wyniki publicznie opublikowanych kontrolowanych badań naukowych i analiz zbiorczych. ESNF nie przeprowadziło własnego badania.

Dane przedstawione w artykule pochodzą z pierwotnych publikacji. Dotyczą wyłącznie napojów, dawek, napojów kontrolnych, uczestników i zadań wykorzystanych w danym badaniu i nie można ich uogólniać na inne produkty, sytuacje ani osoby. Za treść, dokładność i kompletność pierwotnych badań odpowiadają ich wydawcy; dane można sprawdzić w przywołanych źródłach.

Artykuł służy wyłącznie ogólnym celom informacyjnym. Nie jest reklamą, komunikatem handlowym ani rekomendacją produktu lub marki. Nie zawiera oświadczeń żywieniowych ani zdrowotnych dotyczących żadnego produktu lub kategorii napojów i nie ma na celu zachęcania do zakupu lub spożycia jakiegokolwiek produktu lub kategorii napojów. Omówienie badań naukowych nie oznacza, że spożycie dowolnego produktu wywoła opisany efekt.

Artykuł nie zastępuje indywidualnej porady lekarskiej, dietetycznej, z zakresu medycyny sportowej ani innej porady specjalistycznej. Napoje energetyczne nie są zalecane dzieciom, kobietom w ciąży ani karmiącym piersią. Przy spożywaniu napojów zawsze należy kierować się informacjami i ostrzeżeniami na etykiecie produktu. Napój energetyczny nie zastępuje odpoczynku; w razie senności należy przerwać prowadzenie pojazdu.

Artykuł opiera się na informacjach dostępnych w dniu publikacji. ESNF zastrzega sobie prawo do późniejszego doprecyzowania lub zmiany treści.

Jak cytować

To cytowanie dotyczy publikacji dostępnej w tej witrynie.

Prosty zapis bibliograficzny

European Functional Beverage Association: Bieg szybszy o pół minuty, jazda na rowerze krótsza o trzy minuty? To badacze zmierzyli po napoju energetycznym. 2026-11-17. https://eufba.org/pl/energiaitalok/media/energiaital-teljesitmeny-sajat-cikk/

APA

European Functional Beverage Association. (2026, November 17). Bieg szybszy o pół minuty, jazda na rowerze krótsza o trzy minuty? To badacze zmierzyli po napoju energetycznym. https://eufba.org/pl/energiaitalok/media/energiaital-teljesitmeny-sajat-cikk/

MLA

European Functional Beverage Association. “Bieg szybszy o pół minuty, jazda na rowerze krótsza o trzy minuty? To badacze zmierzyli po napoju energetycznym.” 17 Nov. 2026, https://eufba.org/pl/energiaitalok/media/energiaital-teljesitmeny-sajat-cikk/.

Wykorzystane źródła pierwotne

Autorzy oryginalnego badania i wydawca podsumowania mogą być różni. Cytując oryginalne badanie, użyj jego własnych danych bibliograficznych.