Begrippen rond vitaminedranken
Rechtsgebieden delen vitaminehoudende dranken op verschillende manieren in. Van de onderzochte bronnen definiëren de Australische en Nieuw-Zeelandse regels een verrijkte drank op waterbasis, terwijl de Chinese norm een voedingsstoffendrank definieert. De Canadese en Japanse categorieën omvatten ook andere voedingsmiddelen. De Europese Unie past haar algemene regels voor voedingswaardevermelding, claims en verrijking toe.
EVFD · Bijgewerkt
Productcategorieën en wettelijke vereisten
Australië en Nieuw-Zeeland – verrijkte drank op waterbasis
Wettelijk geregelde productcategorie
Volgens de Food Standards Code is een samengestelde drank een niet-koolzuurhoudende, drinkklare, gearomatiseerde drank op waterbasis waaraan vitaminen, mineralen of beide zijn toegevoegd.
- De drank mag maximaal 240 mL per liter van de in de norm genoemde vruchtbestanddelen en maximaal 75 g suikers per liter bevatten.
- De drank is vrij van cafeïne en kooldioxide. Hij mag niet met een andere drank worden gemengd.
- Schedule 17 van de Food Standards Code vermeldt de vitaminen en mineralen die mogen worden toegevoegd, hun toegestane vormen en de voorwaarden voor claims op etiketten over afzonderlijke voedingsstoffen.
Europese Unie – voedingswaardevermelding, claims en verrijking
EU-regels voor etikettering en samenstelling
Het EU-recht regelt de vermelding van vitaminen, claims over vitaminen en voedselverrijking in afzonderlijke verordeningen. Deze vereisten gelden ook voor met vitaminen verrijkte dranken.
- Voedingswaardevermelding. Volgens bijlage XIII van Verordening (EU) nr. 1169/2011 is de algemene drempel voor een significante hoeveelheid in dranken 7.5% van de voedingsreferentiewaarde per 100 mL. Bij een verpakking met één portie kan ook 15% van de referentiewaarde per portie worden meegewogen.
- Voedingsclaims. Volgens Verordening (EG) nr. 1924/2006 vereist de claim „bron van” voor een vitamine doorgaans een significante hoeveelheid. Een claim „rijk aan” vereist minstens het dubbele daarvan.
- Verrijking. Bijlagen I en II van Verordening (EG) nr. 1925/2006 noemen de vitaminen die mogen worden toegevoegd en hun toegestane vormen. Toevoeging moet in beginsel minstens een significante hoeveelheid opleveren. De verordening verbiedt in het algemeen verrijking van dranken met meer dan 1.2% alcohol per volume.
Japan – levensmiddelen met claims over voedingsstoffuncties
Overkoepelende wettelijke categorie
De categorie Foods with Nutrient Function Claims (栄養機能食品) van de Consumer Affairs Agency omvat voeding ter aanvulling van bepaalde voedingsstoffen waarvan de fysiologische functies op het etiket worden beschreven. Dranken die aan de vereisten voldoen, kunnen er ook onder vallen.
- De hoeveelheid voedingsstof in de aanbevolen dagelijkse inname moet binnen de vastgestelde onder- en bovengrenzen liggen. Het etiket moet ook de voorgeschreven functieclaim en consumptiewaarschuwing dragen. Het levensmiddelenbedrijf controleert zelf de naleving.
- De wijziging die op 1 oktober 2026 inging, verandert bepaalde grenzen, claims en waarschuwingen. De overgangsperiode loopt tot en met 31 maart 2030.
Canada – aangevuld levensmiddel
Overkoepelende wettelijke categorie
Volgens de Canadese Food and Drug Regulations is een aangevuld levensmiddel een voorverpakt product in een categorie op de List of Permitted Supplemented Food Categories, waaraan onder de toepasselijke voorwaarden een aanvullend ingrediënt is toegevoegd. Zulke ingrediënten kunnen vitaminen, mineralen, aminozuren of andere toegestane stoffen op de lijst omvatten.
- De categorie omvat bepaalde met vitaminen of mineralen aangevulde dranken en cafeïnehoudende energiedranken. De ingrediëntenlijst legt de gebruiksvoorwaarden en toegestane hoeveelheden per voedingsstof vast.
- Alcoholische dranken, voeding voor zuigelingen en producten voor zwangere of borstvoedende vrouwen vallen buiten de categorie. Voor de meeste conventioneel verrijkte voedingsmiddelen gelden afzonderlijke regels. De algemene overgangsperiode van het in 2022 ingevoerde kader eindigde op 31 december 2025.
China – voedingsstoffendrank
Productcategorie onder een aanbevolen nationale norm
Paragraaf 4.5.2 van GB/T 10789-2015 deelt voedingsstoffendranken (营养素饮料) in als dranken voor bijzondere doeleinden. De definitie beschrijft toevoeging van passende hoeveelheden verrijkingsstoffen om de voedingsbehoeften van het lichaam aan te vullen. De kwantitatieve voorwaarden daarvoor moeten volgens de afzonderlijke norm voor voedingsverrijking worden beoordeeld.
Wetenschappelijke aanbevelingen en sectorale interpretaties
Duitsland – door BfR aanbevolen maximumgehalten
Wetenschappelijke aanbeveling van een overheidsinstantie
Het Duitse Bundesinstitut für Risikobewertung (BfR) heeft wetenschappelijke aanbevelingen voor voedselverrijking uitgebracht. De volgende waarden gelden voor verrijkte dranken en zijn uitgedrukt per 100 mL.
- De aanbevolen maxima zijn 16 mg vitamine C, 2 mg vitamine E, 1.6 µg vitamine B12 en 10 mg nicotinamide.
- De vitamine-B6-waarde van 0.14 mg veronderstelt dat verrijkte voedingsmiddelen 15% van de dagelijkse energie-inname leveren. In het andere scenario zou vitamine-B6-verrijking tot vaste voeding worden beperkt.
- Voor foliumzuur in dranken biedt de aanbeveling uit 2024 twee algemene opties van 26 µg of 15 µg. Andere opties zijn een voorgestelde 16 µg voor vruchtensappen en frisdranken of beperking van verrijking tot vaste voeding.
- Het BfR adviseert geen vitaminen A, D en K of nicotinezuur toe te voegen aan verrijkte dranken voor algemeen gebruik. De aanbeveling voor vitamine D bespreekt een afzonderlijke regelgevingsoptie voor bepaalde voedselgroepen.
Australië – onderscheid tussen vitaminewater en sportdranken
Sectorale interpretatie
In zijn bijdrage aan de Australische overheidsconsultatie over herformulering deelde de Australian Beverages Council sportwater, fitnesswater en vitaminewater doorgaans in als verrijkte dranken op waterbasis. Elektrolytendranken werden als afzonderlijke productcategorie behandeld.
