Oorspronkelijk artikel van de EVFD · · Publicatie van het besproken BfR-advies: 7 juli 2026
Bijgewerkte BfR-beoordeling: geen nadelige gezondheidseffecten verwacht bij gezonde volwassenen tot eenmalig 200 mg cafeïne; hoge doses zijn riskant voor jongeren
Het Duitse federale instituut voor risicobeoordeling (BfR) actualiseerde in juli 2026 zijn beoordeling van de gezondheidsrisico's van energiedranken. Het concludeerde dat ook bij het drinken van energiedranken geen nadelige gezondheidseffecten bij gezonde volwassenen worden verwacht, mits één cafeïne-inname uit alle bronnen niet boven 200 mg uitkomt. Het beschouwt kinderen en jongeren echter als risicogroep, omdat sommigen in één keer zeer grote hoeveelheden drinken.
Het BfR benadrukt vooral de risico's van hoge consumptie bij één gelegenheid; gegevens over meerdere aspecten van aanhoudende consumptie blijven beperkt. Het beoordeelde de gegevenskwaliteit als matig omdat enkele belangrijke gegevens ontbreken of tegenstrijdig zijn. [1]
Wat beoordeelde het BfR?
Het advies actualiseert de BfR-beoordeling uit 2019 met sindsdien gepubliceerd onderzoek. Het richtte zich vooral op cardiovasculaire effecten, met name bij kinderen en jongeren. Het beoordeelde consumptie bij één gelegenheid (acuut) en regelmatige (chronische) consumptie gedurende minstens 12 maanden afzonderlijk. [1]
Het nieuwe bewijs omvatte het EDUCATE-onderzoek in München en het EDKAR-onderzoek in Berlijn. Het BfR verzamelde deze keer geen nieuwe onderzoeken naar volwassenen, maar baseerde zich voor die groep op zijn review uit 2019. [1]
Hoeveel cafeïne valt binnen de referentiewaarden?
De beoordeling is gebaseerd op de cafeïnereferentiewaarden uit 2015 van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA). Die gelden voor alle cafeïnebronnen samen, dus bijvoorbeeld koffie, thee en cola tellen ook mee. [1] [2]
| Groep | Bij één gelegenheid | Totaal op één dag |
|---|---|---|
| Gezonde volwassene die niet zwanger is en geen borstvoeding geeft | Tot 200 mg | Tot 400 mg, verspreid over de dag |
| Kinderen en adolescenten | 3 mg/kg lichaamsgewicht, voorgestelde referentiewaarde | 3 mg/kg lichaamsgewicht, voorgestelde referentiewaarde |
De waarde voor kinderen en jongeren is geen aanbeveling om energiedranken te drinken. Volgens EFSA zijn de gegevens onvoldoende om voor deze leeftijdsgroep een afzonderlijk veilig innameniveau af te leiden; het stelde voor de bij volwassenen beoordeelde cafeïnedosis van 3 mg/kg lichaamsgewicht als basis te gebruiken om enkelvoudige en gebruikelijke innames te beoordelen. [2]
Voor zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven acht EFSA maximaal 200 mg cafeïne per dag niet zorgwekkend. Een energiedrank van 250 ml met 32 mg cafeïne per 100 ml levert 80 mg cafeïne. Voor een gezonde volwassene die niet zwanger is en geen borstvoeding geeft, bereiken tweeënhalf van zulke blikjes dus de referentiewaarde voor één dosis en vijf blikjes de dagelijkse referentiewaarde, als er geen andere cafeïnebronnen zijn. De dagelijkse waarde geldt voor inname verspreid over de dag. [2]
De dagelijkse referentiewaarde voor een jongere van 50 kg is 150 mg; één blik van een halve liter met dezelfde cafeïneconcentratie (160 mg) overschrijdt dit al. Dit zijn beoordelingsreferenties, geen consumptiedoelen of garanties dat iemand symptoomvrij blijft. Het BfR merkt specifiek op dat mensen met aanleg voor bepaalde hartaandoeningen aanzienlijk gevoeliger kunnen zijn voor cafeïne. Volgens EFSA kan zelfs 100 mg cafeïne bij sommige volwassenen de slaap beïnvloeden, vooral bij consumptie kort voor het slapengaan. [1] [2]
Wat gebeurt er bij een hoge inname?
Als iemand bij één gelegenheid aanzienlijk meer dan 200 mg cafeïne uit energiedranken inneemt, kunnen sommige volwassenen matige of ernstige bijwerkingen ervaren. In de door het BfR beoordeelde onderzoeken waren dit onder meer hartkloppingen, kortademigheid, hevig trillen, ernstige misselijkheid, angst en nervositeit. Sommige onderzoeken zagen na ongeveer één liter energiedrank ook een significante verlenging van het QTc-interval, een ECG-maat die relevant is voor het hartritme. [1]
In een Europese zelfrapportage-enquête uit 2012 die het BfR citeert, meldde ongeveer 5 procent van de ondervraagde volwassenen in Duitsland minstens één liter energiedrank bij één gelegenheid te drinken. Dit is een historische enquêtebevinding, geen schatting van de huidige consumptiefrequentie. [1]
Het BfR beoordeelde ook talrijke gepubliceerde casusbeschrijvingen van cardiovasculaire, psychische en andere symptomen. Deze kunnen geen oorzakelijk verband aantonen. Het instituut ziet het grote aantal gevallen echter als reden tot bezorgdheid dat overmatige consumptie, vooral met veel alcohol of bij een bestaande ziekte, tot nadelige gezondheidseffecten kan leiden. [1]
Kinderen en jongeren
Het BfR beschouwt kinderen en jongeren als risicogroep. Duitse gegevens wijzen erop dat sommigen op één dag wel vier liter energiedrank drinken en hun cafeïnereferentiewaarde daarmee aanzienlijk overschrijden. Onderzoeken waarbij kinderen hoge doses krijgen, worden om ethische redenen niet uitgevoerd, dus gaat het instituut ervan uit dat zij minstens zo gevoelig zijn als volwassenen. [1]
Volgens het BfR zijn er geen aanwijzingen voor nadelige gezondheidseffecten zolang cafeïne-inname via energiedranken binnen de referentiewaarde blijft, maar de ondersteunende gegevens zijn beperkt en van lage kwaliteit. In de weinige kleine onderzoeken, waaronder EDUCATE in München, veroorzaakte een energiedrank met 3 mg cafeïne per kg lichaamsgewicht tijdelijke veranderingen in meerdere cardiovasculaire parameters, zoals bloeddruk en bepaalde hartritmematen. Dit vormt geen algemeen bewijs dat energiedrankconsumptie veilig is voor kinderen. [1]
In het observationele dwarsdoorsnedeonderzoek EDKAR, samen met het Berlijnse universiteitsziekenhuis Charité, hadden 97 jongeren van 15–18 jaar gedurende minstens een jaar op minstens vier dagen per week de dagelijkse cafeïnewaarde van 3 mg/kg lichaamsgewicht alleen al via energiedranken overschreden. Na correctie voor beïnvloedende factoren verschilden hun gemeten hartparameters niet betekenisvol van die van de controlegroep met 160 deelnemers. [1]
Bijna de helft van de grote gebruikers meldde echter onaangename symptomen na het drinken, meestal hartkloppingen, slechte slaap, hoofdpijn of een beklemmend gevoel op de borst. Het onderzoek kan niet vaststellen wat er gebeurt bij jarenlang hoge consumptie en de bevindingen sluiten de risico's van hoge enkelvoudige doses evenmin uit. Zulke gegevens zijn niet beschikbaar voor aanhoudende consumptie bij kinderen onder 15 jaar. [1]
In Hongarije is het verboden energiedranken met de wettelijk omschreven samenstelling te verkopen of serveren aan personen onder 18 jaar. [4]
Hoe zit het met de andere ingrediënten?
Voor taurine en glucuronolacton verwijst het BfR naar de EFSA-beoordeling uit 2009. In dat historische consumptiemodel was het voorbeeld voor hogere gebruikelijke inname 350 ml energiedrank per dag. Bij de veronderstelde samenstelling betekende dat dagelijks 1,400 mg taurine en 840 mg glucuronolacton, wat EFSA niet zorgwekkend voor de veiligheid achtte. Dit zijn geschatte blootstellingswaarden, geen afzonderlijke dagelijkse bovengrenzen voor inname van de ingrediënten. [1] [3]
Volgens de EFSA-cafeïnebeoordeling uit 2015 beïnvloeden taurine en glucuronolacton in gebruikelijke concentraties de veiligheid van cafeïnedoses tot 200 mg bij gezonde volwassenen niet. Wisselwerkingen bij hogere cafeïne- of taurine-innames vielen buiten de reikwijdte van die beoordeling. [1] [2]
Voor inositol acht het BfR de kwaliteit van menselijke studies onvoldoende om een veilige innamewaarde vast te stellen. Bij 4 g per dag kwamen milde bijwerkingen bij geen of slechts enkele deelnemers voor; in Duitsland mag één liter energiedrank maximaal 200 mg inositol bevatten. Meer over de veiligheidsmarges voor taurine en glucuronolacton staat in de EVFD artikel over de EFSA-beoordeling. [1]
Hoe zeker zijn de gegevens en wat beveelt het BfR aan?
Het BfR beoordeelde de algemene kwaliteit van de gegevens als matig, omdat enkele belangrijke gegevens ontbreken of tegenstrijdig zijn. Vooral de kennis over matige en langdurige consumptie bij kinderen en jongeren is beperkt. [1]
Het instituut wil overmatige consumptie bij kinderen en jongeren vooral via gerichte gezondheidsvoorlichting verminderen. Het beveelt schoolprogramma's en informatie op sociale media aan die ook ouders en leraren bereiken, omdat jongeren weinig weten over de risico's van grote hoeveelheden, vooral samen met intensieve inspanning of alcohol. Fabrikanten kunnen op hun producten wijzen op de mogelijke nadelige effecten van grote hoeveelheden. [1]
Het BfR stelt ook dat verdere risicobeheersmaatregelen in sommige omstandigheden gerechtvaardigd kunnen zijn, gezien de nadelige effecten bij hoge enkelvoudige doses zelfs bij jonge, gezonde volwassenen. Het noemt geen specifiek verbod, maar acht maatregelen naast informatieverstrekking mogelijk. [1]
Uitgever en redactie: EVFD, een brancheorganisatie. Dit artikel is een samenvatting in gewone taal van BfR-advies nr. 037/2026. Bronnen gecontroleerd: 12 oktober 2026.
Bronnen
- BfR (2026): Energydrinks: BfR aktualisiert Bewertung der gesundheitlichen Risiken für Kinder und Jugendliche bei akutem und chronischem Verzehr. Advies nr. 037/2026, 7 juli 2026 DOI: 10.17590/20260707-104801-0. Engelse versie.
- EFSA NDA-panel (2015): Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal, 13(5), 4102. DOI: 10.2903/j.efsa.2015.4102.
- EFSA ANS-panel (2009): The use of taurine and D-glucurono-gamma-lactone as constituents of the so-called “energy” drinks. EFSA Journal, 7(2), 935. DOI: 10.2903/j.efsa.2009.935.
- Nationale autoriteit voor handel en consumentenbescherming: Veelgestelde vragen en antwoorden over het verbod op verkoop en serveren van energiedranken aan minderjarigen.
Oorspronkelijk artikel van de EVFD · Engelse redactionele vertaling door EVFD.
