Oorspronkelijk artikel van de EVFD · · Publicatiedatum van het besproken EFSA-advies: 12 februari 2009.
Een 43-voudige veiligheidsmarge: EFSA’s beoordeling van taurine en glucuronolacton
In 2009 concludeerde de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) dat de geschatte innames van taurine en D-glucuronolacton via de beoordeelde energiedrankconsumptie geen aanleiding tot veiligheidszorgen gaven. De gemelde marges van 43 en 71 keer zijn verhoudingen tussen een referentiedosis uit dieronderzoek en geschatte menselijke inname. Deze waarden gelden voor twee ingrediënten en specifieke aannames; ze tonen geen algemene veiligheid van de volledige drank of toegestaan aantal blikjes aan.
Het EFSA-panel voor levensmiddelenadditieven en aan levensmiddelen toegevoegde nutriënten, het ANS-panel, beoordeelde taurine en D-glucuronolacton op basis van nieuwe toxicologische gegevens. Het op 12 februari 2009 gepubliceerde advies is op verzoek van de Europese Commissie opgesteld en behandelde ook vragen die na de eerdere wetenschappelijke beoordeling in 2003 openstonden. [1]
Wat zijn deze stoffen?
Taurine en glucuronolacton komen in het menselijk lichaam voor en zijn natuurlijke bestanddelen van sommige voedingsmiddelen. Bepaalde energiedranken bevatten ze in hogere concentraties dan voedingsbronnen. Daarom onderzocht EFSA of de geschatte inname via deze dranken aanleiding tot veiligheidszorgen gaf. Het advies beoordeelde niet de volledige samenstelling van elke energiedrank. [1]
Wat betekent een 43-voudige veiligheidsmarge?
De berekening begint met de NOAEL: de geteste dosis waarbij in het betreffende experiment geen nadelig effect werd waargenomen. Voor beide stoffen gebruikte EFSA op basis van rattenstudies 1000 mg/kg lichaamsgewicht per dag als toxicologische referentie. Dit is geen bij mensen vastgestelde aanvaardbare dagelijkse inname en betekent evenmin dat elke hogere hoeveelheid noodzakelijkerwijs schadelijk is. [1]
Deze referentiewaarde werd gedeeld door de geschatte menselijke inname via energiedranken, uitgedrukt ten opzichte van het lichaamsgewicht. De veiligheidsmarge is dus een verhouding tussen twee doses. Het model voor een hogere regelmatige consumptie leverde ongeveer 43 voor taurine en ongeveer 71 voor glucuronolacton op.
Welke consumptieniveaus gebruikte EFSA?
Bij gebrek aan nieuwe consumptiegegevens gebruikte de beoordeling uit 2009 gegevens uit de beoordeling van 2003. Het model nam gemiddelde regelmatige consumptie als 125 ml per dag en hogere regelmatige consumptie als 350 ml per dag. Dat laatste kwam overeen met het 95e percentiel van de eerdere gegevens en beschreef de groep regelmatige consumenten met hogere innames. Dit is een historische schatting, geen actuele Hongaarse consumptiedata. [1]
| Invoer voor berekening | Taurine | D-glucuronolacton |
|---|---|---|
| Aangenomen concentratie | 4000 mg/l | 2400 mg/l |
| Geschatte dagelijkse inname uit de drank | 1400 mg | 840 mg |
| Dagelijkse inname ten opzichte van lichaamsgewicht | 23.3 mg/kg lichaamsgewicht | 14 mg/kg lichaamsgewicht |
| Referentiewaarde uit dierstudie (NOAEL) | 1000 mg/kg lichaamsgewicht/dag | 1000 mg/kg lichaamsgewicht/dag |
| Berekende veiligheidsmarge, afgerond | 43-voudig | 71-voudig |
Een dagelijks volume van 350 ml komt overeen met 1.4 blikjes van 250 ml. Delen van 1000 door 23.3 voor taurine en van 1000 door 14 voor glucuronolacton geeft de afgeronde marges. Dit betekent niet dat het drinken van 43 of 71 blikjes veilig is. Het model vergeleek inname van twee ingrediënten uit energiedranken met de relevante referentiewaarden en beoordeelde niet elk ingrediënt in de complete drank.
Wat concludeerde het panel?
Rekening houdend met de gepresenteerde gegevens en de rol van beide stoffen in het lichaam achtte het panel de veiligheidsmarges voldoende voor zowel gemiddelde als hogere regelmatige inname. De nieuwe gegevens namen ook eerdere zorgen weg over mogelijke taurine-effecten op de hersenen en glucuronolactoneffecten op de nieren. De conclusie gold voor de beoordeelde innames en ingrediënten. EFSA wees er destijds al op dat recentere consumptiegegevens nodig konden zijn, vooral voor jongeren en jongvolwassenen. [1] [2]
Hoe zit het met cafeïne en wisselwerkingen tussen ingrediënten?
Op basis van de beschikbare gegevens achtte het advies uit 2009 optellende vochtafdrijvende effecten van taurine en cafeïne onwaarschijnlijk. Dit toont niet aan dat elke dosis en elke ingrediëntencombinatie risicovrij is. [2]
EFSA beoordeelde cafeïne afzonderlijk in 2015. Het concludeerde dat enkelvoudige cafeïne-innames tot 200 mg geen aanleiding tot veiligheidszorgen geven bij gezonde volwassenen en dat taurine en glucuronolacton bij concentraties die gewoonlijk in energiedranken voorkomen die conclusie niet veranderen. Deze bevinding kan niet automatisch naar hogere doses worden uitgebreid. Totale cafeïne-inname omvat ook koffie, thee en andere bronnen. [3]
De samenstelling van energiedranken kan verschillen, dus raadpleeg het etiket van het afzonderlijke product. De gunstige toxicologische beoordeling van deze twee stoffen vervangt het meewegen van cafeïne, suikerinname of individuele gevoeligheid niet. Meer aandachtspunten bij de consumptie van energiedranken staan op de website van de EVFD onder Verantwoorde consumptie pagina.
Uitgever en redactie: EVFD, een brancheorganisatie. Dit artikel biedt een toegankelijke samenvatting van de EFSA-beoordelingen uit 2009 en 2015; het presenteert het historische consumptiemodel met de toenmalige aannames.
Bronnen
- EFSA ANS-panel (2009): The use of taurine and D-glucurono-gamma-lactone as constituents of the so-called “energy” drinks. EFSA Journal, 7(2), 935, 1–31. DOI: 10.2903/j.efsa.2009.935. Volledige tekst van het oorspronkelijke advies.
- EFSA (12 februari 2009): EFSA adopts opinion on two ingredients commonly used in some energy drinks. Institutionele samenvatting.
- EFSA NDA-panel (2015): Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal, 13(5), 4102. DOI: 10.2903/j.efsa.2015.4102. EFSA-samenvatting.
