Liema hu aktar qawwi, xarba enerġetika jew espresso? Ħafna jaħsbu ħażin
Traduzzjoni tal-artiklu tal-assoċjazzjoni ppubblikat fis-17 ta’ Novembru 2026. Ir-riċerka sottostanti u l-artiklu oriġinali ġew ippubblikati bl-isem preċedenti Magyar Energiaital Szövetség (MESZ).
Ħadna 17-il espresso f’laboratorju. Dak li sibna ma jintweriex fuq il-bank tal-kafetterija.
In-nies spiss jgħidu li “xarba enerġetika fiha kaffeina daqs diversi kafejiet”. Aħna, l-Assoċjazzjoni Ungeriża tax-Xorb Enerġetiku (MESZ), għażilna li nkejlu minflok nargumentaw. Xtrajna espresso wieħed minn kull wieħed minn 17-il post u kellna l-kontenut tal-kaffeina mkejjel f’laboratorju.
Kif taf kemm kaffeina xrobt?
Skont ir-regoli tal-UE, ix-xorb enerġetiku b’ħafna kaffeina jiddikjara l-kontenut tagħha għal kull 100 ml fuq it-tikketta. Flimkien mad-daqs tal-bott dan iħallik tikkalkula l-kaffeina f’porzjon wieħed. It-tazza tal-kafetterija normalment ma jkollhiex din l-informazzjoni. Għalhekk kejjilna l-kaffeina fl-espressos.
X’għamilna?
Xtrajna espresso wieħed minn kafetteriji, ristoranti tal-ikel ta’ malajr u pompi tal-petrol, bħalma jagħmel kulħadd: morna mal-bank u ordnajna espresso. L-espresso huwa porzjon żgħir u kkonċentrat. Kafè akbar jista’ jkollu saħansitra aktar kaffeina għal kull porzjon. Ħadna l-kafejiet issiġillati f’laboratorju, fejn kejlu l-volum servut u l-kaffeina fih.
Meta u kif taħdem il-kaffeina?
L-adenosina tikkontribwixxi għan-ngħas. Il-kaffeina timblokka l-effetti tagħha, u għalhekk tista’ temporanjament tħossok aktar attent. L-effetti jistgħu jibdew fi żmien nofs siegħa. F’adulti b’saħħithom l-ammont ta’ kaffeina fil-ġisem jonqos bin-nofs f’madwar erba’ sigħat bħala medja, iżda dan ivarja bejn l-individwi.
Il-kaffeina hija l-istess molekula
Biex ma jkunx hemm nuqqas ta’ ftehim, dan l-artiklu mhuwiex kontra l-kafè. Il-kafè għandu togħma tajba, huwa wieħed mill-aktar xarbiet popolari fid-dinja, u ħafna studji jorbtu konsum moderat ma’ benefiċċji. L-għan mhuwiex li tbeżża’ mill-kafè, iżda li tevalwa l-kaffeina skont il-kwantità u mhux isem ix-xarba.
Il-kaffeina fil-kafè, fit-te, fil-kola u fix-xorb enerġetiku hija l-istess molekula: 1,3,7-trimethylxanthine. Tkun xi tkun ix-xarba, tikkontribwixxi għat-total tal-kaffeina kkunsmata. Tista’ taffettwa wkoll l-irqad, speċjalment qrib il-ħin tal-irqad. Meta tqabbel xarbiet għall-kaffeina, ħares lejn il-milligrammi għal kull porzjon.
X’sibna?
Is-17-il espresso kellhom medja ta’ 93 mg kaffeina. Bħala paragun, xarba enerġetika ta’ 250 ml li tiddikjara 32 mg kaffeina għal kull 100 ml fuq it-tikketta fiha 80 mg.
Ħdax mis-17-il espresso kellhom aktar kaffeina mill-valur ta’ referenza ta’ 80 mg. Tnejn kellhom kważi l-istess ammont (79 mg), u erbgħa inqas minn 79 mg.
L-espresso bl-aktar kaffeina kellu 129 mg, jiġifieri 1.6 darbiet il-valur ta’ referenza ta’ 80 mg. L-inqas ammont imkejjel kien 44 mg, ftit aktar minn nofs ir-referenza.
L-akbar sorpriża kienet id-differenza ta’ tliet darbiet bejn l-aktar espresso qawwi u l-inqas qawwi. Għamilna l-istess talba mal-bank — “espresso wieħed, jekk jogħġbok” — iżda ngħatajna 18 ml f’post u 45 ml f’ieħor. Il-kaffeina varjat minn 44 sa 129 mg. Ma tistax tara l-ammont minn barra jew tiddeterminah billi dduq.
Il-konċentrazzjoni: l-aktar ċifra impressjonanti
Għal kull 100 ml, il-valur fuq it-tikketta tax-xarba enerġetika ta’ referenza huwa 32 mg. Il-konċentrazzjonijiet tal-espressos kienu 153–497 mg/100 ml, b’medja ta’ 280 mg/100 ml. L-espressos ittestjati kellhom bħala medja kważi disa’ darbiet aktar kaffeina għal kull 100 ml mix-xarba ta’ referenza; l-aktar kampjun ikkonċentrat aktar minn ħmistax-il darba. Għandu jitqies ukoll id-daqs tal-porzjon meta tikkalkula t-total tal-kaffeina.
Kemm hu sigur?
Għal adulti b’saħħithom li la huma tqal u lanqas qed ireddgħu, l-EFSA ma sabitx tħassib dwar is-sigurtà b’konsum ta’ sa 200 mg f’daqqa u sa 400 mg kuljum mis-sorsi kollha flimkien. Dawn huma valuri ta’ referenza tas-sigurtà. Iż-żewġ porzjonijiet bl-ogħla kejl (129 u 114 mg) flimkien fihom 243 mg, aktar mill-valur ta’ 200 mg f’daqqa. Waqt it-tqala u t-treddigħ l-EFSA evalwat 200 mg kuljum mis-sorsi kollha flimkien.
Il-konklużjoni
Il-kaffeina hija l-istess; il-bqija jvarja.
Il-kafè fih kaffeina f’ammonti varjabbli, u ma tafx eżatt kemm. Ma fihx vitamini miżjuda.
Il-kaffeina għal kull porzjon ta’ xarba enerġetika tista’ tiġi kkalkulata mit-tikketta u mid-daqs tal-pakkett. Il-formulazzjonijiet ivarjaw ukoll bejn ix-xarbiet. Xi wħud fihom vitamini, u hemm varjanti mingħajr zokkor.
Jekk tixrob kafè jew xorb enerġetiku, inkludi wkoll il-kaffeina minn sorsi oħra fit-total ta’ kuljum.
Il-medja tal-kaffeina fl-espressos ittestjati kienet qrib il-valur tat-tikketta tax-xarba ta’ referenza ta’ 250 ml.
Id-darba li jmiss li xi ħadd jgħid li xarba enerġetika fiha “kaffeina daqs diversi kafejiet”, ibgħatlu dan l-artiklu.
| Post tax-xiri | Porzjon servut (ml) | Kaffeina (mg/100 ml) | Kaffeina fil-porzjon servut (mg) | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Angel Station | 40 | 323 | 129 |
| 2 | Bite Caffe | 23 | 497 | 114 |
| 3 | Star Kebab Török | 34 | 333 | 113 |
| 4 | Belozzo | 45 | 240 | 108 |
| 5 | Neked készül | 27 | 398 | 107 |
| 6 | Caffé Perté Italia | 35 | 305 | 107 |
| 7 | The Box Caffe | 27 | 395 | 107 |
| 8 | OMV VIVA Café | 34 | 279 | 95 |
| 9 | McCafé | 42 | 225 | 95 |
| 10 | California Coffee Company | 31 | 303 | 94 |
| 11 | Piacetto la selezione barista | 30 | 299 | 90 |
| Referenza: 250 ml, 80 mg (dikjarazzjoni tat-tikketta) | 250 | 32 | 80 | |
| 12 | Fresh Corner MOL | 43 | 184 | 79 |
| 13 | Három Tarka Macska | 32 | 247 | 79 |
| 14 | Orlen Café | 43 | 175 | 75 |
| 15 | Burger King | 43 | 165 | 71 |
| 16 | Segafredo Italia | 45 | 153 | 69 |
| 17 | Starbucks | 18 | 243 | 44 |
Kif kejjilna
Il-kampjuni nxtraw fil-11 ta’ Settembru 2026, wieħed minn kull post. Għalhekk ir-riżultati huma stampa ta’ mument: fl-istess post f’ġurnata oħra, b’barista differenti jew issettjar ieħor tal-magna, ir-riżultat jista’ jvarja. Laboratorju kejjel il-kaffeina bi kromatografija likwida ta’ prestazzjoni għolja (HPLC). Il-valur ta’ referenza tax-xarba enerġetika huwa t-32 mg/100 ml iddikjarati fuq it-tikketti tal-prodotti.
Avviż legali
Dan il-kejl mhuwiex stħarriġ rappreżentattiv jew investigazzjoni komparattiva uffiċjali. Xtrajna espresso wieħed minn kull wieħed minn 17-il post f’ġurnata waħda. Ir-riżultati japplikaw biss għall-porzjonijiet li tassew inxtraw. Il-kaffeina fl-espresso tiddependi fuq ħafna fatturi, fosthom it-tip ta’ kafè, l-inkaljar, it-tħin, l-issettjar tal-magna, ix-xogħol tal-barista u l-volum servut. Fl-istess post f’ġurnata jew okkażjoni oħra, il-valuri jistgħu għalhekk ikunu ogħla jew aktar baxxi minn dawk irrappurtati. It-tabella mhijiex klassifika u ma tevalwax in-negozji, il-prodotti jew is-servizzi elenkati. Il-postijiet jissemmew biss biex jiġu identifikati l-kampjuni; dan ma jfissirx kooperazzjoni jew rakkomandazzjoni. L-investigazzjoni kopriet biss il-kaffeina, mhux il-kwalità, it-togħma jew il-kompożizzjoni tal-kafè. Il-valur tal-paragun għax-xarba enerġetika ġej mill-pakkett, mhux minn kejl tagħna stess. Ippubblikajna d-data b’rieda tajba, abbażi tar-riżultati tal-laboratorju disponibbli dak iż-żmien. Din hija informazzjoni ġenerali u mhijiex parir mediku, nutrizzjonali jew professjonali ieħor. Għal mistoqsijiet dwar is-saħħa, sensittività għall-kaffeina, tqala, treddigħ jew kundizzjoni eżistenti, ikkonsulta lit-tabib tiegħek. L-Assoċjazzjoni Ungeriża tax-Xorb Enerġetiku ma taċċettax responsabbiltà għal deċiżjonijiet ibbażati fuq id-data jew konklużjonijiet mill-kejl.
Rapport dettaljat tal-kejl · Evalwazzjoni tal-EFSA dwar is-sigurtà tal-kaffeina · Informazzjoni tal-EFSA dwar il-kaffeina · Regolament (UE) Nru 1169/2011, Anness III
