Τι περιμένουν οι καταναλωτές από έναν έτοιμο προς κατανάλωση παγωμένο καφέ (RTD);
- Το ποτό πρέπει να περιέχει πραγματικό καφέ.
- Η ποικιλία πρέπει να είναι σαφής – σκέτος καφές, καφές με φυτικό ρόφημα ή καφές με γάλα.
Τι είναι ο παγωμένος καφές;
Ο έτοιμος προς κατανάλωση παγωμένος καφές (RTD) είναι προσυσκευασμένο, μη αλκοολούχο ποτό από καφέ ή εκχύλισμα καφέ. Μπορεί να είναι σκέτος ή να παρασκευάζεται με φυτικό ρόφημα ή με γάλα. Ο όρος «παγωμένος» αναφέρεται στον τρόπο σερβιρίσματος. Η ονομασία δεν προϋποθέτει πάγο, σαντιγί ή διατήρηση στο ψυγείο. Οι αρωματικές ύλες ή η προστιθέμενη καφεΐνη δεν υποκαθιστούν από μόνες τους τον καφέ.
Ταξινόμηση και επισήμανση στην ΕΕ
Η καθοδήγηση των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του Νοεμβρίου 2025 διακρίνει τα ποτά με βάση τον καφέ, όπως ο κρύος καπουτσίνο σε κουτί, από τα ποτά με γεύση καφέ. Βοηθά στην ταξινόμηση των τροφίμων για την εφαρμογή των κανόνων για τα πρόσθετα τροφίμων. Δεν καθορίζει ονομασία προϊόντος.
Η ετικέτα πρέπει να αποτυπώνει τη φύση και τη σύνθεση του ποτού και να αναγράφει την τυχόν νόμιμη ονομασία του. Αν απαιτούνται ψύξη ή άλλες ειδικές συνθήκες διατήρησης, αυτές πρέπει να αναγράφονται στην ετικέτα.
Για έτοιμα προς κατανάλωση ποτά με πάνω από 150 mg καφεΐνης ανά λίτρο απαιτείται κατά κανόνα προειδοποίηση, ανεξάρτητα από την πηγή της καφεΐνης. Εξαιρούνται τα ποτά με βάση τον καφέ ή το εκχύλισμά του, αν στην ονομασία του τροφίμου περιλαμβάνεται ο όρος «καφές».
Παραδείγματα από εθνικούς κώδικες τροφίμων
| Χώρα | Τι ορίζει ο κώδικας τροφίμων; |
|---|---|
| Αυστρία | Το κεφάλαιο B 12 του αυστριακού κώδικα τροφίμων καλύπτει τα ποτά από καφέ, στα οποία μπορεί επίσης να περιέχονται γάλα ή γαλακτοκομικά προϊόντα. |
| Ουγγαρία | Ο ουγγρικός κώδικας τροφίμων ορίζει το ποτό καφέ ως ρόφημα που εκχυλίζεται από καβουρδισμένο καφέ με νερό ή ατμό. Ανάλογα με τη σύνθεση του έτοιμου παγωμένου καφέ, μπορεί να ισχύουν και κανόνες για την ονομασία των γαλακτοκομικών προϊόντων. |
Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει συσκευασμένα ποτά από καφέ ή εκχύλισμα καφέ που είναι έτοιμα για άμεση κατανάλωση. Μαζί με το όνομα του προϊόντος, ο κατάλογος συστατικών δείχνει τα βασικά συστατικά και αν έχουν προστεθεί γάλα, φυτικά συστατικά, ζάχαρη ή γλυκαντικά. Η καφεΐνη μπορεί να υπάρχει φυσικά στους κόκκους καφέ. Συγκρίνετε τα στοιχεία του συγκεκριμένου προϊόντος και υπολογίστε ως μερίδα την ποσότητα που πραγματικά καταναλώνεται· μπορεί να είναι ολόκληρο κουτάκι ή μπουκάλι ή μέρος του.
Το ποσοστό εκχυλίσματος καφέ δεν ισοδυναμεί με χιλιοστόγραμμα καφεΐνης
Το ποσοστό συστατικού και η συγκέντρωση καφεΐνης είναι χωριστές τιμές. Ένα ποσοστό εκχυλίσματος καφέ δεν μπορεί να μετατραπεί σε χιλιοστόγραμμα καφεΐνης· απαιτείται αριθμητική δήλωση για το συγκεκριμένο προϊόν.
Η προέλευση και η επίδραση της καφεΐνης
Η καφεΐνη των ροφημάτων καφέ και των ενεργειακών ποτών είναι το ίδιο χημικό μόριο. Η φυσική παρουσία ή η προσθήκη της δεν αλλάζει αυτή την ταυτότητα. Η καφεΐνη δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα· μέτριες ποσότητες μπορούν να αυξήσουν την εγρήγορση και να μειώσουν την υπνηλία. Ωστόσο, τα ποτά δεν είναι ταυτόσημα: η συγκέντρωση καφεΐνης, ο όγκος μερίδας, η ώρα κατανάλωσης, τα σάκχαρα και άλλα συστατικά μπορεί να διαφέρουν. Χρήσιμη σύγκριση βασίζεται στα πραγματικά χιλιοστόγραμμα καφεΐνης που καταναλώνονται και στην πλήρη σύνθεση του ποτού.
Οι ημερήσιες ποσότητες αθροίζονται
Σύμφωνα με την αξιολόγηση της EFSA, εφάπαξ δόσεις έως 200 mg και ημερήσια πρόσληψη έως 400 mg κατανεμημένη στη διάρκεια της ημέρας, από όλες τις πηγές, δεν εγείρουν ανησυχίες για την ασφάλεια υγιών ενηλίκων που δεν είναι έγκυοι. Κατά την εγκυμοσύνη, η αξιολογημένη ημερήσια ποσότητα είναι έως 200 mg από όλες τις πηγές συνολικά. Αυτές δεν είναι ποσότητες-στόχοι κατανάλωσης και δεν εγγυώνται απουσία συμπτωμάτων. Προσμετράται η καφεΐνη από ροφήματα καφέ, ενεργειακά ποτά και κάθε άλλο τρόφιμο που περιέχει καφεΐνη. Σε ασθένεια ή λήψη φαρμάκων, η γενική αξιολόγηση δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή, καθώς αυτές οι καταστάσεις δεν αξιολογήθηκαν ολοκληρωμένα.
Ετικέτες, σάκχαρα και ώρα κατανάλωσης
Για έτοιμα προς κατανάλωση ροφήματα καφέ, ελέγχετε τα συστατικά, την ενέργεια και τα σάκχαρα και κατόπιν αναγάγετε τις τιμές στη συνολική καταναλισκόμενη μερίδα. Στα σάκχαρα μπορεί να περιλαμβάνονται και όσα υπάρχουν φυσικά στο γάλα. Η ώρα κατανάλωσης έχει σημασία για τα ποτά με καφεΐνη: η EFSA αναφέρει ότι 100 mg μπορούν να επηρεάσουν τον ύπνο ορισμένων ενηλίκων, ιδίως κοντά στην ώρα του ύπνου. Η ειδική απαίτηση προειδοποίησης για ποτά με υψηλή περιεκτικότητα καφεΐνης περιλαμβάνει εξαίρεση για ορισμένα ποτά με βάση τον καφέ, η ονομασία των οποίων περιέχει τη λέξη καφές. Συνεπώς, η απουσία αυτής της προειδοποίησης δεν τεκμηριώνει χαμηλή περιεκτικότητα καφεΐνης.
