Naar de inhoud
Europese vereniging voor functionele dranken
Terug naar Media

Oorspronkelijk artikel van de EVFD · · Publicatie van het ISSN-standpunt: 2 maart 2023.

Sportwetenschappelijke consensus: het ISSN-standpunt over energiedranken en prestaties

In sommige onderzoeken verbeterden energiedranken uithoudingsvermogen, herhaalde sprintprestaties en alertheid. Volgens de professionele consensus uit 2023 van de International Society of Sports Nutrition (ISSN) speelt de cafeïnedosis de hoofdrol bij de gunstige effecten. Bij interpretatie zijn ook het onderzochte product, de deelnemers en de consumptieomstandigheden van belang.

Het standpunt werd op 2 maart 2023 gepubliceerd in Journal of the International Society of Sports Nutrition. De consensus van 13 punten is goedgekeurd door de ISSN-onderzoekscommissie; het document actualiseert het standpunt van de vereniging uit 2013. De literatuurreview omvat zowel energiedranken als kleinere, geconcentreerde energieshots. [1]

Welke effecten op prestaties werden gevonden?

Volgens het ISSN kan het drinken van energiedranken aerobe prestaties, uithoudingsvermogen, herhaalde sprintprestaties en prestaties bij bepaalde teamsporttaken verbeteren. In sommige onderzoeken verbeterden dranken die 10–60 minuten vóór inspanning werden gedronken ook mentale focus en alertheid. Deze bevindingen betreffen effecten na één consumptiemoment. [1]

Bij welke cafeïnedoses werden verbeteringen gevonden?

Het standpunt koppelt verbeteringen van aerobe prestaties vooral aan het cafeïnegehalte van de dranken en verwijst naar doses boven 200 mg of boven 3 mg per kilogram lichaamsgewicht. De uitspraak over alertheid en prestaties vóór inspanning verwijst ook naar doses boven 3 mg/kg lichaamsgewicht. Het acht een gunstig effect op het maximale mechanische vermogen van de onderste ledematen waarschijnlijk voor dranken die minstens 3 mg/kg lichaamsgewicht cafeïne bevatten. [1]

Dit zijn doses uit onderzoeken, geen universele minima of persoonlijke consumptieaanbevelingen. Voor een volwassene van 70 kg betekent 3 mg/kg lichaamsgewicht 210 mg cafeïne. Dit overschrijdt de enkelvoudige dosis tot 200 mg die EFSA heeft beoordeeld, dus beide getallen mogen niet als gelijkwaardige veiligheidsreferenties worden behandeld.

Wat zegt EFSA over veiligheid?

Volgens de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) geven enkelvoudige cafeïnedoses tot 200 mg geen aanleiding tot veiligheidszorgen bij gezonde volwassenen. Bij normale omgevingsomstandigheden geldt dit ook voor cafeïne die minder dan twee uur vóór intensieve inspanning wordt gebruikt. Voor gezonde, niet-zwangere volwassenen geeft ook een totaal tot 400 mg cafeïne verspreid over de dag geen aanleiding tot veiligheidszorgen. Beide waarden gelden voor alle cafeïnebronnen samen. [2]

Een blikje van 250 ml van een typische energiedrank met 32 mg cafeïne per 100 ml bevat 80 mg cafeïne. Producten kunnen verschillen, dus controleer het etiket van de specifieke drank. Veiligheidsreferentiewaarden zijn geen consumptiedoelen en beloven op zichzelf geen betere sportprestaties.

Welke rol spelen de andere ingrediënten?

Volgens het ISSN ondersteunt wetenschappelijk bewijs vooral de rol van cafeïne en koolhydraten in de prestatie-effecten van energiedranken. De aanvullende gecombineerde voordelen van taurine, B-vitaminen en andere ingrediënten blijven onduidelijk. De auteurs achten meer onderzoek naar werkzaamheid en veiligheid van ingrediëntencombinaties nodig. Deze lijst betekent niet dat alle energiedranken dezelfde ingrediënten bevatten. [1]

Wie moet deze dranken vermijden en waar moeten consumenten op letten?

Het ISSN raadt deze dranken niet aan voor kinderen, vrouwen die zwanger zijn, zwanger proberen te worden of borstvoeding geven, of mensen die gevoelig zijn voor cafeïne. Het beveelt vooraf overleg met een arts aan bij diabetes, bepaalde chronische aandoeningen of gebruik van medicijnen die met de ingrediënten kunnen reageren. Meerdere porties per dag naast andere cafeïnebronnen kunnen nadelige effecten veroorzaken; ook de energie van suikerhoudende versies telt mee voor de dagelijkse energie-inname. [1]

In Hongarije mogen energiedranken die aan de wettelijk vastgestelde samenstellingscriteria voldoen niet aan personen onder 18 jaar worden verkocht of geserveerd. Deze nationale verkoopregel staat los van het ISSN-standpunt over sportvoeding uit 2023. [3] Hongaarse regels en aandachtspunten voor cafeïne-inname worden ook uitgelegd op en Verantwoorde consumptie pagina’s.

Hoe sterk is het bewijs?

Het document is een professioneel standpunt op basis van een literatuurreview, geen nieuw experiment of nieuwe meta-analyse. Het vat de ISSN-consensus samen; de bevindingen betekenen niet voor elk product, elke sport en elke consument even grote voordelen. Ook kunnen langetermijngevolgen voor de gezondheid niet automatisch worden afgeleid uit de prestatie-effecten na één consumptiemoment. [1]

De publicatie vermeldt advieswerk, onderzoeksfinanciering en andere banden met de industrie van meerdere auteurs. De auteurs meldden geen specifieke financiering voor dit werk. Deze verklaringen maken deel uit van een transparante presentatie van de bron. [1]

Uitgever en redactie: EVFD, een brancheorganisatie. Dit artikel is een toegankelijke samenvatting van de aangehaalde externe publicaties en de richtlijnen van de Hongaarse autoriteit.

Bronnen

  1. Jagim, A. R. et al. (2023): International society of sports nutrition position stand: energy drinks and energy shots. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 20(1), 2171314. DOI: 10.1080/15502783.2023.2171314. Vrij toegankelijke volledige tekst.
  2. EFSA NDA-panel (2015): Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal, 13(5), 4102. DOI: 10.2903/j.efsa.2015.4102. EFSA-samenvatting en veelgestelde vragen.
  3. Hongaarse nationale autoriteit voor handel en consumentenbescherming: Veelgestelde vragen en antwoorden over het verbod op verkoop en serveren van energiedranken aan minderjarigen. De richtsnoeren van de autoriteit zijn op 12 oktober 2026 gecontroleerd.

Oorspronkelijk artikel van de EVFD

Hoe te citeren

Deze verwijzing betreft de publicatie op deze website.

Eenvoudige bronvermelding

Europese vereniging voor functionele dranken: Sportwetenschappelijke consensus: het ISSN-standpunt over energiedranken en prestaties. 2026-10-12. https://eufba.org/nl/energiaitalok/media/sporttudomanyi-konszenzus-energiaital-sportteljesitmeny/

APA

Europese vereniging voor functionele dranken. (2026, October 12). Sportwetenschappelijke consensus: het ISSN-standpunt over energiedranken en prestaties. https://eufba.org/nl/energiaitalok/media/sporttudomanyi-konszenzus-energiaital-sportteljesitmeny/

MLA

Europese vereniging voor functionele dranken. “Sportwetenschappelijke consensus: het ISSN-standpunt over energiedranken en prestaties.” 12 Oct. 2026, https://eufba.org/nl/energiaitalok/media/sporttudomanyi-konszenzus-energiaital-sportteljesitmeny/.

Onderliggende oorspronkelijke bronnen

De auteurs van het oorspronkelijke onderzoek en de uitgever van de samenvatting kunnen verschillen. Gebruik voor het oorspronkelijke onderzoek de eigen bibliografische gegevens.