Wat is sterker, een energiedrank of een espresso? De meeste mensen hebben het mis
Vertaling van het artikel van de vereniging dat op 17 november 2026 is gepubliceerd. Het onderliggende onderzoek en het oorspronkelijke artikel zijn gepubliceerd onder haar vroegere naam, Magyar Energiaital Szövetség (MESZ).
We brachten 17 espresso’s naar een laboratorium. Wat we ontdekten, staat niet op de toonbank van een café.
Vaak wordt gezegd: ‘Een energiedrank bevat evenveel cafeïne als meerdere koppen koffie.’ Wij, de Hongaarse Energiedrankvereniging (MESZ), kozen ervoor te meten in plaats van te discussiëren. We kochten op elk van 17 locaties één espresso en lieten het cafeïnegehalte in een laboratorium meten.
Hoe weet u hoeveel cafeïne u hebt gedronken?
Volgens EU-regels vermelden cafeïnerijke energiedranken hun cafeïnegehalte per 100 ml op het etiket. Samen met de inhoud van het blikje kunt u daarmee de cafeïne in één portie berekenen. Een kopje in een café bevat deze informatie doorgaans niet. Daarom hebben we het cafeïnegehalte van espresso’s gemeten.
Wat hebben we gedaan?
We kochten één espresso bij cafés, fastfoodrestaurants en tankstations, zoals iedereen dat zou doen: we gingen naar de balie en bestelden een espresso. Espresso is een kleine, geconcentreerde portie. Een grotere koffie kan per portie nog meer cafeïne bevatten. We brachten de afgesloten koffies naar een laboratorium, dat zowel het geserveerde volume als de hoeveelheid cafeïne daarin mat.
Wanneer en hoe werkt cafeïne?
Adenosine draagt bij aan slaperigheid. Cafeïne blokkeert de werking ervan, waardoor u zich tijdelijk alerter kunt voelen. De werking kan binnen een halfuur beginnen. Bij gezonde volwassenen duurt het gemiddeld ongeveer vier uur voordat de hoeveelheid cafeïne in het lichaam is gehalveerd, al verschilt dit per persoon.
Cafeïne is hetzelfde molecuul
Om misverstanden te voorkomen: dit artikel is geen pleidooi tegen koffie. Koffie smaakt goed, is een van de populairste dranken ter wereld en veel onderzoeken leggen een verband tussen matige koffieconsumptie en voordelen. Het doel is niet u bang te maken voor koffie. Het gaat erom cafeïne te beoordelen op de hoeveelheid, in plaats van op de naam van de drank.
Cafeïne is hetzelfde molecuul in koffie, thee, cola en energiedranken: 1,3,7-trimethylxanthine. Ongeacht de drank telt het mee in de totale cafeïne-inname. Het kan ook de slaap beïnvloeden, vooral vlak voor het slapengaan. Vergelijk dranken op basis van milligrammen cafeïne per portie.
Wat vonden we?
De 17 espresso’s bevatten gemiddeld 93 mg cafeïne. Ter vergelijking: een energiedrank van 250 ml waarvan het etiket 32 mg cafeïne per 100 ml vermeldt, bevat 80 mg.
Elf van de 17 espresso’s bevatten meer cafeïne dan de referentiewaarde van 80 mg. Twee bevatten vrijwel dezelfde hoeveelheid (79 mg) en vier bevatten minder dan 79 mg.
De espresso met de meeste cafeïne bevatte 129 mg, oftewel 1,6 keer de referentiewaarde van 80 mg. De laagste gemeten hoeveelheid was 44 mg, iets meer dan de helft van de referentie.
De grootste verrassing was het drievoudige verschil tussen de sterkste en zwakste espresso. Aan de balie vroegen we hetzelfde — ‘één espresso, alstublieft’ — maar op de ene locatie kregen we 18 ml en op de andere 45 ml. De cafeïnehoeveelheid varieerde van 44 tot 129 mg. Die hoeveelheid is van buitenaf niet te zien en ook niet door proeven vast te stellen.
Concentratie: het opvallendste cijfer
Per 100 ml bedraagt de etiketwaarde van de referentie-energiedrank 32 mg. De gemeten espressoconcentraties lagen tussen 153 en 497 mg/100 ml, met een gemiddelde van 280 mg/100 ml. De geteste espresso’s bevatten per 100 ml gemiddeld bijna negen keer zoveel cafeïne als de referentiedrank; het meest geconcentreerde monster bevatte meer dan vijftien keer zoveel. Ook de portiegrootte moet worden meegenomen bij het berekenen van de totale cafeïne-inname.
Hoeveel is veilig?
Voor gezonde volwassenen die niet zwanger zijn en geen borstvoeding geven, stelde EFSA geen veiligheidszorgen vast bij eenmalige cafeïne-innames tot 200 mg en dagelijkse innames tot 400 mg uit alle bronnen samen. Dit zijn veiligheidsreferentiewaarden. De twee hoogste gemeten porties (129 en 114 mg) bevatten samen 243 mg, meer dan de waarde van 200 mg voor een eenmalige inname. Voor zwangerschap en borstvoeding beoordeelde EFSA een dagelijkse inname van 200 mg uit alle bronnen samen.
De kern
De cafeïne is hetzelfde; de rest verschilt.
Koffie bevat cafeïne in wisselende hoeveelheden en u weet niet hoeveel. Koffie bevat geen toegevoegde vitaminen.
Het cafeïnegehalte van een energiedrank per portie is te berekenen met de etiketvermelding en de verpakkingsgrootte. Ook de recepten verschillen tussen dranken. Sommige bevatten vitaminen en er bestaan suikervrije varianten.
Als u koffie of energiedranken drinkt, tel dan ook cafeïne uit andere bronnen mee in uw dagelijkse totaal.
Het gemiddelde cafeïnegehalte van de geteste espresso’s lag dicht bij de etiketwaarde van de referentiedrank van 250 ml.
Stuur dit artikel de volgende keer door wanneer iemand zegt dat een energiedrank ‘evenveel cafeïne als meerdere koppen koffie’ bevat.
| Aankooplocatie | Geserveerde portie (ml) | Cafeïne (mg/100 ml) | Cafeïne in de geserveerde portie (mg) | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Angel Station | 40 | 323 | 129 |
| 2 | Bite Caffe | 23 | 497 | 114 |
| 3 | Star Kebab Török | 34 | 333 | 113 |
| 4 | Belozzo | 45 | 240 | 108 |
| 5 | Neked készül | 27 | 398 | 107 |
| 6 | Caffé Perté Italia | 35 | 305 | 107 |
| 7 | The Box Caffe | 27 | 395 | 107 |
| 8 | OMV VIVA Café | 34 | 279 | 95 |
| 9 | McCafé | 42 | 225 | 95 |
| 10 | California Coffee Company | 31 | 303 | 94 |
| 11 | Piacetto la selezione barista | 30 | 299 | 90 |
| Referentie: 250 ml, 80 mg (etiketvermelding) | 250 | 32 | 80 | |
| 12 | Fresh Corner MOL | 43 | 184 | 79 |
| 13 | Három Tarka Macska | 32 | 247 | 79 |
| 14 | Orlen Café | 43 | 175 | 75 |
| 15 | Burger King | 43 | 165 | 71 |
| 16 | Segafredo Italia | 45 | 153 | 69 |
| 17 | Starbucks | 18 | 243 | 44 |
Hoe we hebben gemeten
De monsters werden op 11 september 2026 gekocht, één per locatie. De bevindingen zijn dus een momentopname: op dezelfde locatie kan de uitkomst op een andere dag, bij een andere barista of met een andere machine-instelling verschillen. Een laboratorium mat de cafeïne met hogeprestatievloeistofchromatografie (HPLC). De referentiewaarde voor de energiedrank is de 32 mg/100 ml die op productetiketten staat.
Juridische toelichting
Deze meting is geen representatief onderzoek en evenmin een officieel vergelijkend onderzoek. We kochten op één dag telkens één espresso op 17 locaties. De resultaten gelden alleen voor de werkelijk gekochte porties. Het cafeïnegehalte van espresso hangt van veel factoren af, waaronder koffiesoort, branding, maalgraad, machine-instellingen, het werk van de barista en het geserveerde volume. Op dezelfde locatie kunnen de waarden op een andere dag of bij een andere gelegenheid daarom hoger of lager zijn dan hier vermeld. De tabel is geen ranglijst en beoordeelt de genoemde bedrijven, producten of diensten niet. Locaties worden uitsluitend genoemd om monsters te identificeren; vermelding impliceert geen samenwerking of aanbeveling. Het onderzoek betrof alleen het cafeïnegehalte, niet de kwaliteit, smaak of samenstelling van de koffie. De vergelijkingswaarde voor de energiedrank komt van de productverpakking, niet van een eigen meting. We publiceerden de gegevens te goeder trouw aan de hand van de destijds beschikbare laboratoriumresultaten. Deze informatie is algemeen van aard en is geen medisch, voedingskundig of ander professioneel advies. Raadpleeg uw arts bij gezondheidsvragen, cafeïnegevoeligheid, zwangerschap, borstvoeding of een bestaande aandoening. De Hongaarse Energiedrankvereniging aanvaardt geen verantwoordelijkheid voor beslissingen op basis van de gegevens of voor conclusies die uit de metingen worden getrokken.
Gedetailleerd meetverslag · EFSA-beoordeling van de veiligheid van cafeïne · EFSA-informatie over cafeïne · Verordening (EU) nr. 1169/2011, bijlage III
