Naar de inhoud
Europese vereniging voor functionele dranken
Terug naar Media

Oorspronkelijk artikel van de EVFD · · Oorspronkelijk artikel gepubliceerd: september 2001

Al in 2001 gemeten: wat vonden onderzoekers uit Bristol over de prestatie-effecten van een energiedrank?

In 2001 publiceerden onderzoekers van de University of the West of England in Bristol de resultaten van drie onderzoeken met in totaal 36 vrijwilligers. Vergeleken met de controledranken verbeterde de geteste energiedrank de beoordeelde maten van aeroob uithoudingsvermogen en anaerobe prestaties, evenals reactietijd, concentratie en onmiddellijke herinnering. Ook de subjectieve alertheid van de deelnemers nam toe. Dit is een vroege onderzoeksbevinding, geen belofte die voor elke energiedrank en consument geldt.

Het werk van Christopher Alford, H. Cox en R. Wescott verscheen in de uitgave van september 2001 van Amino Acids. De auteurs werkten bij de afdeling psychologie van de University of the West of England in Bristol. Het artikel bracht tests van fysieke prestaties, cognitieve taken en de door deelnemers zelf beoordeelde alertheid samen. [1]

Wat werd gemeten en wat werd gevonden?

De geteste dosis was een energiedrank van 250 ml met 80 mg cafeïne. De samenstelling bevatte ook koolhydraten, taurine en glucuronolacton. De latere ISSN-review beschrijft de experimenten en deze cafeïnedosis eveneens. Het in het artikel genoemde totaal van 36 deelnemers geldt voor de drie onderzoeken samen; niet elke afzonderlijke test is bij 36 deelnemers uitgevoerd. [1] [3]

Bevindingen uit het artikel van 2001
OppervlakteTesttaakGerapporteerd resultaat
Aeroob uithoudingsvermogenFietsergometerinspanning op 65–75% van de maximale hartslagSignificante verbetering ten opzichte van de controledranken
Anaerobe prestatieMaximale snelheid op een fietsergometer volhoudenSignificante verbetering ten opzichte van de controledranken
ReactietijdKeuzereactietijdtestSignificante verbetering
ConcentratieCijferdoorstreeptaakSignificante verbetering
GeheugenDirect herinnerenSignificante verbetering
AlertheidZelfbeoordelingen van deelnemersEr werd een toename gemeld

De auteurs rapporteerden de gunstige verschillen in fysieke en cognitieve tests als statistisch significant (p < 0.05). Dit alleen toont niet aan hoe groot het voordeel van de drank in een alledaagse taak of wedstrijdsituatie zou zijn. Subjectieve alertheid is zelfrapportage van deelnemers, geen resultaat van een objectieve prestatietest. [1]

Vroeg onderzoek met eerdere precedenten

Het werk uit Bristol wordt vaak in de latere energiedrankliteratuur aangehaald, maar moet doorgaans niet de eerste studie naar fysieke prestaties worden genoemd. Geiß en collega's publiceerden in 1994 onderzoek met tien duursporters naar een drank met taurine, cafeïne en glucuronolacton. Na inspanning op een fietsergometer was de tijd tot uitputting langer met de drank met volledige samenstelling dan met de geteste aangepaste samenstellingen. Het artikel uit 2001 is dus een belangrijk deel van het vroege bewijs, met bestaande voorlopers. [2]

Bewezen de studies een gecombineerd effect van de ingrediënten?

De auteurs uit Bristol schreven de verbeteringen op verschillende gebieden toe aan de combinatie van ingrediënten. Dit is een interpretatie van de bevindingen, geen bewijs van de afzonderlijke bijdrage of wisselwerking van elk ingrediënt. Het verschil tussen de complete drank en de controledranken kan niet vaststellen welk deel van het voordeel afzonderlijk voortkwam uit cafeïne, taurine, glucuronolacton of koolhydraten. [1]

Het ISSN-standpunt uit 2023 acht de wetenschappelijke onderbouwing het sterkst voor de rol van cafeïne en koolhydraten in de prestatie-effecten van energiedranken. Het acht meer onderzoek nodig om eventuele aanvullende voordelen van de andere ingrediënten te verduidelijken. [3]

Wat zeggen latere beoordelingen over de dosis?

Tachtig milligram cafeïne komt bij iemand van 80 kg overeen met 1 mg/kg lichaamsgewicht. In later onderzoek waren de effecten van zulke lagere doses op fysieke prestaties niet in elke test aantoonbaar. Voor verbetering van aerobe prestaties noemt het ISSN ook doses boven 200 mg en boven 3 mg/kg lichaamsgewicht. Dit zijn geen minima die voor iedereen en elke prestatietaak gelden en geen consumptieaanbevelingen. [3]

Alertheid is een afzonderlijke vraag. EFSA's wetenschappelijke beoordeling uit 2011 vond ondersteuning voor de cafeïne-effecten op meer alertheid en aandacht bij de volwassen doelgroep; de beoordeling ging uit van een portie met minstens 75 mg cafeïne. Dit is een conclusie over cafeïne, geen bevestiging voor elk ingrediënt in energiedranken of elke geheugenmaat. [4]

Wat kan dit bewijs aantonen?

De drie onderzoeken hadden kleine steekproeven, beoordeelden één specifiek product en onderzochten kortetermijneffecten van consumptie. De bevindingen kunnen geen blijvende geheugenverbetering, trainingsaanpassingen bij regelmatige consumptie of gezondheidsuitkomsten op lange termijn aantonen. Ook productsamenstellingen en gevoeligheid van deelnemers kunnen verschillen.

Volgens de EFSA-veiligheidsbeoordeling uit 2015 geven enkelvoudige cafeïne-innames tot 200 mg geen aanleiding tot veiligheidszorgen bij gezonde volwassenen. Dit geldt voor alle cafeïnebronnen samen. De geteste 80 mg ligt onder dit niveau, maar de veiligheidsreferentie belooft geen prestatievoordeel en ook het kleine experiment toont geen algehele veiligheid van de drank aan. [5] Meer aandachtspunten rond consumptie zijn te vinden op Verantwoorde consumptie pagina.

Uitgever en redactie: EVFD, een brancheorganisatie. De beschrijving van de bevindingen uit 2001 berust op het openbaar beschikbare abstract van het artikel en de latere ISSN-review. Het abstract biedt geen volledige verificatie van gedetailleerde methodologische en financieringsinformatie.

Bronnen

  1. Alford, C., Cox, H. en Wescott, R. (2001). Onderwerp: effecten van een energiedrank op fysieke prestaties, cognitieve prestaties en stemming. Amino Acids, 21(2), 139–150. DOI: 10.1007/s007260170021. Artikelsamenvatting op PubMed.
  2. Geiß, K. R. et al. (1994): The effect of a taurine-containing drink on performance in 10 endurance-athletes. Amino Acids, 7(1), 45–56. DOI: 10.1007/BF00808445.
  3. Jagim, A. R. et al. (2023): International society of sports nutrition position stand: energy drinks and energy shots. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 20(1), 2171314. DOI: 10.1080/15502783.2023.2171314. Vrij toegankelijke volledige tekst.
  4. EFSA NDA-panel (2011): wetenschappelijke beoordeling van de effecten van cafeïne op verhoogde alertheid en aandacht. EFSA Journal, 9(4), 2054. DOI: 10.2903/j.efsa.2011.2054.
  5. EFSA NDA-panel (2015): Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal, 13(5), 4102. DOI: 10.2903/j.efsa.2015.4102. EFSA-samenvatting.

Oorspronkelijk artikel van de EVFD · Engelse redactionele vertaling door EVFD.

Hoe te citeren

Deze verwijzing betreft de publicatie op deze website.

Eenvoudige bronvermelding

Europese vereniging voor functionele dranken: Al in 2001 gemeten: wat vonden onderzoekers uit Bristol over de prestatie-effecten van een energiedrank?. 2026-10-12. https://eufba.org/nl/energiaitalok/media/bristoli-energiaital-vizsgalat-2001/

APA

Europese vereniging voor functionele dranken. (2026, October 12). Al in 2001 gemeten: wat vonden onderzoekers uit Bristol over de prestatie-effecten van een energiedrank?. https://eufba.org/nl/energiaitalok/media/bristoli-energiaital-vizsgalat-2001/

MLA

Europese vereniging voor functionele dranken. “Al in 2001 gemeten: wat vonden onderzoekers uit Bristol over de prestatie-effecten van een energiedrank?.” 12 Oct. 2026, https://eufba.org/nl/energiaitalok/media/bristoli-energiaital-vizsgalat-2001/.

Onderliggende oorspronkelijke bronnen

De auteurs van het oorspronkelijke onderzoek en de uitgever van de samenvatting kunnen verschillen. Gebruik voor het oorspronkelijke onderzoek de eigen bibliografische gegevens.