Μετάβαση στο περιεχόμενο
Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Λειτουργικών Ποτών
Επιστροφή στα νέα

Αρχικό άρθρο της ΕΣΛΠ · · Ημερομηνία της εξεταζόμενης κοινοβουλευτικής απόφασης: 7 Ιουλίου 2016.

Επιστημονικά τεκμηριωμένο, αλλά μη εγκεκριμένο: καφεΐνη, EFSA και το βέτο του 2016

Το 2011, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έδωσε ευνοϊκή επιστημονική αξιολόγηση για τις επιδράσεις της καφεΐνης στην εγρήγορση, την προσοχή και ορισμένα μέτρα αντοχής, σε συγκεκριμένες δόσεις και υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Το 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την έγκριση τεσσάρων σχετικών ισχυρισμών, αλλά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντιτάχθηκε στο σχέδιο κανονισμού. Η υπόθεση δείχνει ότι η επιστημονική τεκμηρίωση και η έγκριση ισχυρισμών για χρήση σε προϊόντα είναι ξεχωριστά ζητήματα.

Σε ποιο συμπέρασμα κατέληξε η EFSA;

Η επιτροπή διατροφής της EFSA αξιολόγησε την επιστημονική τεκμηρίωση ισχυρισμών σχετικά με την καφεΐνη σε δύο γνωμοδοτήσεις που δημοσιεύτηκαν τον Απρίλιο 2011. Η μία αφορούσε εγρήγορση και προσοχή και η άλλη σωματική επίδοση. Κατέληξε σε ευνοϊκά συμπεράσματα για πέντε επιδράσεις. [1] [2]

Τα ευνοϊκά επιστημονικά συμπεράσματα της EFSA και η πρόταση του 2016
Αξιολογημένη επίδρασηΔόση και πληθυσμός-στόχος στη γνωμοδότηση της EFSA του 2011Η πρόταση της Επιτροπής του 2016
Αυξημένη εγρήγορσηΤουλάχιστον 75 mg καφεΐνης ανά μερίδα· ενήλικοι.Θα ενέκρινε τον ισχυρισμό, υπό προϋποθέσεις.
Βελτιωμένη προσοχή και συγκέντρωσηΤουλάχιστον 75 mg καφεΐνης ανά μερίδα· ενήλικοι.Θα ενέκρινε τον ισχυρισμό, υπό προϋποθέσεις.
Αυξημένη απόδοση αντοχής3 mg καφεΐνης ανά kg σωματικού βάρους, μία ώρα πριν από την άσκηση· ενήλικοι που εκτελούν άσκηση αντοχής.Θα ενέκρινε τον ισχυρισμό, υπό προϋποθέσεις.
Αυξημένη ικανότητα αντοχής3 mg καφεΐνης ανά kg σωματικού βάρους, μία ώρα πριν από την άσκηση· ενήλικοι που εκτελούν άσκηση αντοχής.Θα ενέκρινε τον ισχυρισμό, υπό προϋποθέσεις.
Μειωμένη αντιλαμβανόμενη προσπάθεια4 mg καφεΐνης ανά kg σωματικού βάρους, μία ώρα πριν από την άσκηση· ενήλικοι που εκτελούν άσκηση αντοχής.Θα απέρριπτε τον ισχυρισμό για λόγους ασφάλειας.

Η απόδοση αντοχής αναφέρεται, για παράδειγμα, στο αποτέλεσμα μιας χρονομέτρησης, ενώ η ικανότητα αντοχής στη διατήρηση άσκησης έως την εξάντληση. Τα δύο συμπεράσματα αφορούν διαφορετικά τελικά σημεία μέτρησης. Η προϋπόθεση 75 mg ίσχυε για τους ισχυρισμούς εγρήγορσης και προσοχής, όχι για τις επιδράσεις αντοχής. [1] [2]

Οι αξιολογήσεις αφορούσαν την καφεΐνη και όχι την πλήρη σύνθεση συγκεκριμένου ενεργειακού ποτού ή μάρκας. Κουτί 250 ml ενεργειακού ποτού με ενδεικτική συγκέντρωση καφεΐνης 32 mg/100 ml περιέχει 80 mg καφεΐνης· τα επιμέρους προϊόντα μπορεί να διαφέρουν. Αυτό βοηθά να τεθεί σε πλαίσιο η προϋπόθεση 75 mg, αλλά δεν τεκμηριώνει από μόνο του κάθε επίδραση συγκεκριμένου ποτού.

Υπό ποιες προϋποθέσεις θα ενέκρινε η Επιτροπή τέσσερις ισχυρισμούς;

Το σχέδιο κανονισμού D044599/02 θα προσέθετε ισχυρισμούς στον κατάλογο εγκεκριμένων ισχυρισμών του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 432/2012. Θα ενέκρινε τους ισχυρισμούς εγρήγορσης και συγκέντρωσης για μερίδες που περιέχουν τουλάχιστον 75 mg καφεΐνης, με μέγιστη εφάπαξ πρόσληψη 200 mg. Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν θα επιτρέπονταν σε τρόφιμα που προορίζονται για παιδιά και εφήβους. Το σχέδιο θα απαιτούσε επίσης ενημέρωση για μέγιστη συνολική ημερήσια πρόσληψη 400 mg από όλες τις πηγές μαζί ή 200 mg για εγκύους και θηλάζουσες γυναίκες. [4]

Οι δύο ισχυρισμοί αντοχής θα ίσχυαν μόνο για τρόφιμα που προορίζονται για ενήλικες οι οποίοι εκτελούν άσκηση αντοχής. Μαζί με τη δόση 3 mg ανά kg σωματικού βάρους και την κατανάλωση τουλάχιστον μία ώρα πριν από την άσκηση, το σχέδιο θα απαιτούσε από τους συνήθεις καταναλωτές καφεΐνης να απέχουν προηγουμένως από την καφεΐνη για τουλάχιστον 24 ώρες για τον ισχυρισμό επίδοσης και τουλάχιστον 12 ώρες για τον ισχυρισμό ικανότητας. Αυτές ήταν οι ιστορικές προϋποθέσεις χρήσης που προέβλεπε το σχέδιο. [4]

Οι επιδράσεις στην επίδοση και η ασφάλεια είναι χωριστά ζητήματα

Σύμφωνα με την αξιολόγηση ασφάλειας της EFSA του 2015, εφάπαξ προσλήψεις καφεΐνης έως 200 mg δεν εγείρουν ανησυχία για την ασφάλεια υγιών ενηλίκων. Συνολικές προσλήψεις έως 400 mg καφεΐνης, κατανεμημένες στη διάρκεια της ημέρας, επίσης δεν εγείρουν ανησυχία για την ασφάλεια υγιών ενηλίκων που δεν είναι έγκυοι. Όλες οι πηγές καφεΐνης πρέπει να προσμετρώνται συνολικά. [3]

Μια δόση μελέτης προσαρμοσμένη στο σωματικό βάρος δεν είναι ίδια με την τιμή αναφοράς 200 mg για εφάπαξ πρόσληψη: για ενήλικο 70 kg, τα 3 mg ανά kg σωματικού βάρους είναι 210 mg και τα 4 mg ανά kg είναι 280 mg. Αυτές οι δόσεις δεν μπορούν να χαρακτηριστούν αυτομάτως ασφαλείς βάσει του συμπεράσματος για προσλήψεις έως 200 mg. Παράλληλα, η υπέρβαση της τιμής αναφοράς δεν τεκμηριώνει από μόνη της βλάβη της υγείας.

Η Επιτροπή σχεδίαζε να απορρίψει τον πέμπτο ισχυρισμό, για μείωση της αντιλαμβανόμενης προσπάθειας, επειδή θεωρούσε ότι η αξιολόγηση ασφάλειας της EFSA δεν υποστήριζε την έγκρισή του. Τα πρακτικά της συνεδρίασης της μόνιμης επιτροπής της 12 Απριλίου 2016 το καταγράφουν χωριστά. Αυτή η προτεινόμενη κανονιστική απόφαση πρέπει να διακρίνεται από την ευνοϊκή επιστημονική αξιολόγηση της επίδρασης του 2011. [5]

Γιατί διατύπωσε ένσταση το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο;

Στο ψήφισμα που ενέκρινε στις 7 Ιουλίου 2016, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντιτάχθηκε στην έγκριση του σχεδίου κανονισμού. Αυτό εμπόδισε τη σχεδιαζόμενη έγκριση των τεσσάρων ισχυρισμών. Εκτός από την προστασία παιδιών και εφήβων, οι λόγοι της απόφασης περιλάμβαναν τον κίνδυνο ενθάρρυνσης υπερβολικής κατανάλωσης ζάχαρης και καφεΐνης, την απουσία διατροφικών προφίλ και το ενδεχόμενο το μήνυμα προς τους καταναλωτές να είναι παραπλανητικό. [6]

Το Κοινοβούλιο αμφισβήτησε επίσης πώς η αυξημένη εγρήγορση και συγκέντρωση θα μπορούσαν να νοηθούν ως ισχυρισμός που περιγράφει σχέση με την υγεία. Έτσι, το ψήφισμα συνδύασε διάφορα ζητήματα προστασίας καταναλωτών και κανονιστικής ρύθμισης. Η κοινοβουλευτική ένσταση δεν άλλαξε τα επιστημονικά συμπεράσματα των γνωμοδοτήσεων της EFSA, αλλά μια ευνοϊκή επιστημονική αξιολόγηση δεν αρκούσε από μόνη της για την έγκριση του σχεδίου. [6]

Τι σημαίνει αυτό σήμερα;

Οι τέσσερις ισχυρισμοί δεν εγκρίθηκαν μέσω του σχεδίου του 2016. Ωστόσο, η απουσία από τον εγκεκριμένο κατάλογο δεν σημαίνει αυτομάτως πλήρη απαγόρευση χρήσης: οι εκκρεμείς ισχυρισμοί, γνωστοί ως σε αναμονή ισχυρισμοί, έχουν ξεχωριστό καθεστώς. Η καθοδήγηση της Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων της Ιρλανδίας αναφέρει επίσης ισχυρισμούς σχετικούς με την καφεΐνη σε αυτή την κατηγορία. Οι εκκρεμείς ισχυρισμοί μπορούν να χρησιμοποιούνται βάσει συγκεκριμένων μεταβατικών κανόνων και προϋποθέσεων· η τρέχουσα νομική θέση ενός συγκεκριμένου ισχυρισμού και προϊόντος πρέπει να ελέγχεται χωριστά. [7]

Η επιστημονική αξιολόγηση της EFSA αφορά τα τεκμήρια για μια επίδραση. Η έγκριση διατύπωσης που μπορεί να χρησιμοποιείται σε ετικέτα ή διαφήμιση λαμβάνει υπόψη πρόσθετες προϋποθέσεις και ζητήματα προστασίας καταναλωτών. Η ακριβής παρουσίαση αυτής της υπόθεσης απαιτεί κατανόηση και των δύο επιπέδων λήψης αποφάσεων.

Εκδότης και συντάκτης: ΕΣΛΠ, κλαδική ένωση. Αυτό το άρθρο αποτελεί κατανοητή σύνοψη εξωτερικών επιστημονικών και επίσημων εγγράφων. Έλεγχος πηγών: 12 Οκτωβρίου 2026.

Πηγές

  1. Επιτροπή NDA της EFSA (2011): επιστημονική αξιολόγηση ισχυρισμών σχετικά με καφεΐνη, εγρήγορση και προσοχή. EFSA Journal, 9(4), 2054. DOI: 10.2903/j.efsa.2011.2054.
  2. Ομάδα NDA της EFSA (2011): επιστημονική αξιολόγηση ισχυρισμών που σχετίζονται με την καφεΐνη και τη σωματική απόδοση. EFSA Journal, 9(4), 2053. DOI: 10.2903/j.efsa.2011.2053.
  3. Επιτροπή NDA της EFSA (2015): Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal, 13(5), 4102. DOI: 10.2903/j.efsa.2015.4102. Σύνοψη της EFSA.
  4. Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2016): παράρτημα του σχεδίου κανονισμού D044599/02, 8681/16 ADD 1, στο επίσημο αποθετήριο εγγράφων του Αυστριακού Κοινοβουλίου. Οι τέσσερις προτεινόμενοι ισχυρισμοί και οι όροι χρήσης τους.
  5. Ευρωπαϊκή Επιτροπή: σύνοψη της συνεδρίασης της μόνιμης επιτροπής της 12 Απριλίου 2016, θέμα ημερήσιας διάταξης B.07. Υποστήριξη των τεσσάρων ισχυρισμών και αιτιολογία απόρριψης του πέμπτου.
  6. Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2016): Ουγγρικό κείμενο του ψηφίσματος που εγκρίθηκε στις 7 Ιουλίου 2016, P8_TA(2016)0319, 2016/2708(RPS).
  7. Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων της Ιρλανδίας: Επιτρεπόμενοι ισχυρισμοί, επίσημη καθοδήγηση για εγκεκριμένους και εκκρεμείς ισχυρισμούς.

Αρχικό άρθρο της ΕΣΛΠ

Πώς να παραπέμψετε

Η αναφορά αφορά τη δημοσίευση που διατίθεται σε αυτόν τον ιστότοπο.

Απλή βιβλιογραφική αναφορά

Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Λειτουργικών Ποτών: Επιστημονικά τεκμηριωμένο, αλλά μη εγκεκριμένο: καφεΐνη, EFSA και το βέτο του 2016. 2026-10-12. https://eufba.org/el/energiaitalok/media/koffein-efsa-egeszsegallitasok-2016-os-veto/

APA

Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Λειτουργικών Ποτών. (2026, October 12). Επιστημονικά τεκμηριωμένο, αλλά μη εγκεκριμένο: καφεΐνη, EFSA και το βέτο του 2016. https://eufba.org/el/energiaitalok/media/koffein-efsa-egeszsegallitasok-2016-os-veto/

MLA

Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Λειτουργικών Ποτών. “Επιστημονικά τεκμηριωμένο, αλλά μη εγκεκριμένο: καφεΐνη, EFSA και το βέτο του 2016.” 12 Oct. 2026, https://eufba.org/el/energiaitalok/media/koffein-efsa-egeszsegallitasok-2016-os-veto/.

Πρωτότυπες πηγές

Οι συγγραφείς της αρχικής μελέτης και ο εκδότης της σύνοψης μπορεί να διαφέρουν. Για παραπομπή στην αρχική έρευνα, χρησιμοποιήστε τα δικά της βιβλιογραφικά στοιχεία.